Concatedral de San Xiao - FERROL (FERROL) (GALICIA)

Campás actuais

Xesus, María e José (1)

(Referencia 6352)
Arxiu sonor de la campana

Localización Torre das campás
Diámetro 46
Altura do bronce 40
VORA 5
Peso aproximado 56
FundidorQUINTANA, MANUEL (SALDAÑA)
Ano de fundición 1959
Descricion A campá ten unha breve inscrición "JESUS MARIA Y JOSE AÑO 1959"
No medio hai unha cruz á parte de fóra, mentres que no medio pé interior está a marca de fábrica en monotipo: "FUNDICION DE CAMPANAS / MANUEL QUINTANA / SALDAÑA (Palencia)"
Terzo (T) (2 cordons) /
"JESUS MARIA Y JOSE AÑO 1959" /
(2 cordons)
Medio (M) (00) (cruz)
Medio pé (MP) (06) (marca de fábrica, monotipo) "FUNDICION DE CAMPANAS / MANUEL QUINTANA / SALDAÑA (Palencia)" /
(3 cordons)
Prima Mib 5 +11
Hum Fa# 4 +11
Terceira Si 5 -2
Oitava Sol 6 +12
Toques tradicionais de campás Volteo.
Toques actuais de campás Escasos repiques para ocasións extraordinarias.
Cepo Ferro QUINTANA
Estado orixinal A instalación é probablemente orixinal pero pouco afortunada: os eixos son desmesuradamente longos, para regular o contrapeso da campá, e os soportes son demasiado saídos, para adaptarse a un contrapeso existente.
Estado actual Os rodamentos están bloqueados, polo que a campá soamente pode tocarse co badajo.
Mecanismos de toque Corda corta atada ao badalo
Propostas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridade orixinal, mediante chorro de area húmida.
O contrapeso de madeira debe ser reposto, de acordo co modelo dos outros contrapesos existentes na torre, mantendo as súas características de forma, perfil e relación de contrapeso.
Os soportes estarán encaixados no muro, como nas outras dúas campás.
A campá debe ser motorizada cun motor de impulsos para o volteo.
O badalo deberá ser dotado de cables de seguridade, para evitar a súa caída en casos de rotura, fixado de maneira que non golpee ao crebarse, e que os cables tampouco danen o bronce. De ningún xeito unirase á badajera mediante unha articulación ríxida, xa que estas arrincan a anilla interior. A articulación deberá ser o suficientemente elástica de maneira que o badalo non rebote.
Valoración Campá interesante. Pode refundir-se en caso de rotura tras a sua documentación.
Instalación A instalación foi substituída e debe ser reconstruída para restaurar os valores sonoros e culturais do instrumento, así como os toques tradicionais.

Autores

  • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (07-09-2006)
Editores ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 14-10-2016
15 Fotos

San Xiao menor (2)

(Referencia 6353)
Arxiu sonor de la campana

Localización Torre das campás
Diámetro 105
Altura do bronce 80
VORA 10
Peso aproximado 670
FundidorQUINTANA, MANUEL (SALDAÑA)
Ano de fundición 1961
Descricion A campá ten unha breve inscrición "DEDICADA A SAN JULIAN"
No medio hai unha cruz á parte de fóra, mentres que no medio pé interior está a marca de fábrica en monotipo: "FUNDICION DE CAMPANAS / MANUEL QUINTANA / SALDAÑA PALENCIA" /
Debaixo pon a data "AÑO 1961"
Terzo (T) (Grinalda de follas cara arriba) /
(2 cordóns) /
"DEDICADA A SAN JULIAN" /
(2 cordóns) /
(grinalda de follas cara abaixo)
Medio (M) (00) (cruz con pequeno pedestal)
Medio pé (MP) (06) (marca de fábrica, monotipo) "FUNDICION DE CAMPANAS / MANUEL QUINTANA / SALDAÑA PALENCIA" /
"AÑO 1961" /
(2 cordons) /
(grinalda de follas cara abaixo)
(3 cordóns)
Prima Re 4 -06
Hum Fa 3 -26
Terceira Lab 4 -20
QUIN Sib 4 -24
Oitava Mi 5 -03
Toques tradicionais de campás Probablemente repique cunha soga desde o pé da torre e repique tamén con soga desde a mesma sala de campás
Toques actuais de campás Repique con soga desde a mesma sala de campás
Cepo Madeira
Estado orixinal Probablemente o contrapeso de madeira sexa anterior á campá existente.
Estado actual Numerosos defectos de fundición.
O badalo é de grandes dimensións, característico de campá fixa. Punto de percusión moi amplo.
O badalo está un pouco caído, e bate na parte alta da bóla (con perigo de rotura).
Hai unha cuña para bloquear o movemento da campá
Mecanismos de toque Corda ao badalo que chega ao pé da torre
ACUR Debe volverse a atar o badalo para que pegue no seu punto.
Propostas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridade orixinal, mediante chorro de area húmida.
Debe restaurarse o contrapeso de madeira, pola súa conservación e estabilidade, aínda que tendo en conta que a campá debe permanecer inmóbil.
A campá debe repicar. Sería conveniente que o mecanismo tirase do propio badalo, mediante unha instalación electromecánica ou hidráulica, que permitise unha gran velocidade de resposta, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.
Valoración Campá interesante. Pode refundirse en caso de rotura tras a súa documentación.
Instalación A instalación é orixinal e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

Autores

  • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (07-09-2006)
Editores ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 14-10-2016
31 Fotos

San Xiao maior (3)

(Referencia 6354)
Arxiu sonor de la campana

Localización Torre das campás
Diámetro 129
Altura do bronce 109
VORA 13
Peso aproximado 1243
FundidorDE LA SOTA, JUAN MARÍA
Ano de fundición 1898
Descricion A campá leva unha breve inscrición na parte superior, difícil de documentar por numerosos defectos de fundición da campá: "... JULIAN ORAPRONOBIS" que pode traducirse como (SAN) XIAO ROGA POR NÓS.
No medio exterior hai unha cruz con pedestal - dous cirios no pedestal cunha pequena custodia nun extremo e Santa Bárbara no outro.
No medio interior hai unha curiosa variación das famosas características das campás: "CIMBALUM - QUE / POPULUM VOCO / CONGREGO CLERO / NIMBUM FUGO / DEFUNCTOS PLORO / E FESTAS QUE HONORO"
O habitual é escribir "POPULUM VOCO CONGREGO CLERO NIMBUM FUGO DEFUNCTOS PLORO FESTAS DECORO"
A expresión QUE en latín vai unida á palabra anterior e significa "E" polo que carece de sentido ao principio da frase latina "CIMBALUMQUE", pois significaría E AS CAMPÁS e é innecesaria ao final, sobre todo tras engadir E (que non é latín). Unha tradución posible sería (COMO) AS CAMPÁS, CHAMO AO POBO, CONGREGO AO CLERO, AFASTO TORMENTAS, CHORO DEFUNTOS E HONRO AS FESTAS.
Finalmente na parte inferior pon "JUAN MA DELA SOTA DE LUGO LAHÎZO SÎENDO RECTOR EL L # D # ANÎCETO LUÎS PÎNAQUE # Y ALCALDE" / "D # RÎCARDO GONZALEZ CAL EN 1898" que deberon escribir JUAN MARÍA DE LA SOTA DE LUGO LA HIZO SIENDO RECTOR EL LICENCIADO DON ANICETO LUIS PINAQUE Y ALCALDE DON RICARDO GONZALEZ CAL EN 1898.
Na inscrición as íes levan acuse, característica moi pouco usual nas campás.
Terzo (T) (2 cordóns) /
"... JULIAN ORAPRONOBIS" /
(2 cordóns) /
(grinalda de triángulos investidos)
Medio (M) (00) (cruz con pedestal - dous cirios no pedestal cunha pequena custodia nun extremo e Santa Bárbara no outro)
(06) "CIMBALUM - QUE / POPULUM VOCO / CONGREGO CLERO / NIMBUM FUGO / DEFUNCTOS PLORO" /
(3 cordóns) /
(06) "E FESTAS QUE HONORO"
Medio pé (MP) "JUAN MA DELA SOTA DE LUGO LAHÎZO SÎENDO RECTOR EL L # D # ANÎCETO LUÎS PÎNAQUE # Y ALCALDE" /
(cordón) /
"D # RÎCARDO GONZALEZ CAL EN 1898"
(3 cordóns)
Prima Reb 4 +17
Hum Re 3 -45
Terceira Fa 4 -11
QUIN Sol 4 +41
Oitava Mib 5 -45
Toques tradicionais de campás Probablemente repique cunha soga desde o pé da torre e repique tamén con soga desde a mesma sala de campás
Toques actuais de campás Repique con soga desde a mesma sala de campás
Cepo Madeira
Estado orixinal Probablemente o contrapeso de madeira sexa anterior á campá existente.
Estado actual Numerosos defectos de fundición que mesmo cobren parte da inscrición superior.
O badalo é de grandes dimensións, característico de campá fixa. Punto de percusión moi amplio.
O badalo está un pouco caído, e bate na parte alta da bola (con perigo de rotura).
Hai unha cuña para bloquear o movemento da campá
Mecanismos de toque Corda ao badalo que chega ao pé da torre
ACUR Debe volverse a atar o badalo para que pegue no seu punto.
Propostas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridade orixinal, mediante chorro de area húmida.
Debe restaurarse o contrapeso de madeira, pola súa conservación e estabilidade, aínda que tendo en conta que a campá debe permanecer inmóbil.
A campá debe repicar. Sería conveniente que o mecanismo tirase do propio badalo, mediante unha instalación electromecánica ou hidráulica, que permitise unha gran velocidade de resposta, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.
Valoración Campá interesante. Pode refundirse en caso de rotura tras a súa documentación.
Instalación A instalación é orixinal e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

Autores

Editores ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 14-10-2016
70 Fotos

Campá do reloxo (A)

(Referencia 6355)
Arxiu sonor de la campana

Localización Torre do reloxo
Diámetro 53
Altura do bronce 50
VORA 5
Peso aproximado 86
Ano de fundición 1797
Descricion A campá ten unha breve inscrición, moi interesante: "YHS # MARIA # Y # JOSE # FERROL # CARLOS # IV # ANO # DE # I797 # " que habitualmente se escribe "IHS MARIA Y JOSÉ - FERROL - CARLOS IV - AÑO DE 1797".
O anagrama en grego de Jesús, que deberon escribir "IHΣ", corresponde á abreviatura de IHΣUΣ, e escríbese usualmente como IHS.
Como é evidente, a referencia a CARLOS IV debe entenderse REINANDO CARLOS IV, o que indica probablemente que esta campá foi fundida no Arsenal Militar.
No medio hai unha cruz á parte de fóra.
Terzo (T) (2 cordóns) /
"YHS # MARIA # Y # JOSE # FERROL # CARLOS # IV # ANO # DE # I797 # "
(2 cordóns)
Medio (M) (00) (cruz con pedestal)
Medio pé (MP) (2 cordóns)
Prima Re 5 -26
Hum Re 4 +36
Terceira Sol 5 -46
QUIN Do 6 -08
Oitava Mib 6 -25
Toques tradicionais de campás Horas e medias do reloxo.
Toques actuais de campás Horas e medias do reloxo - Frecuentes avarias
Cepo Estrutura metálica
Estado orixinal Campá de reloxo.
Estado actual A campá ten numerosos defectos de fundición.
Asa badaleira falsa.
Mazo externo, reforzado con peso.
Mecanismos de toque Mazo externo por gravidade.
Propostas A estrutura actual, a pesar da súa simplicidad, cumpre coa súa función.
A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridad orixinal, mediante chorro de area húmida.
O yugo de madeira debe ser restaurado, é dicir unha viga de madeira convenientemente calculada e protexida, que ille a campá de toda a estrutura metálica que a rodea e que modifica radicalmente a súa sonoridad.
O toque debe realizarse única e exclusivamente mediante o mazo exterior, que pode ser actuado mediante medios electromecánicos, pero percutiendo sempre por gravidade, e quedando separado da campá tras o toque.
En ningún caso debe ser dotada de electromazo externo.
Tampouco debe utilizarse para outro toque que non sexan as horas, preferentemente de día e de noite.
Protección No entanto debería incoarse expediente para incluír a campá, o reloxo en funcionamento e a instalación orixinal no Inventario Xeral de Bens Mobles, debido ao interese do conxunto.
Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser substituída por unha campá de distinta afinación.
Instalación A instalación é orixinal e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais.

Autores

  • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (07-09-2006)
Editores ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 14-10-2016
23 Fotos
  • Volver á páxina anterior
  • Menú inicial CAMPANERS DE LA CATEDRAL DE VALÈNCIA
    Campaners de la Catedral de València
    Buscar campá, campanario, poboación, fundidor, ano fundición, epigrafia, autor, artigo
    © Campaners de la Catedral de València (2019)
    campaners@hotmail.com
    : 19-09-2019
    Convertir a PDF