
 | | Localización |
Torre este |
|---|
| Diámetro (en cm) |
126 |
|---|
| Altura del bronce |
97,5 |
|---|
| Borde |
13 |
|---|
| Peso aproximado (en kilos) |
1158 |
|---|
| Fundidor | DE ESPINOSA, BARTOLOMÉ |
|---|
| Año fundición |
1784 |
|---|
| Descripción |
La campana, habitualmente llamada Santiago, está dedicada a dos apóstoles, Santiago y Matías. Ttiene dos inscripciones en latín, incompletamente documentadas. En la superior dice "DEO IN HONOREM APOSTOLORVM IACOBI. ET MAT..." que muy probablemente se completa con MATHEI y que puede traducirse como EN HONOR DE DIOS Y DE LOS APÓSTOLES SANTIAGO Y MATÍAS.
La dedicación de una campana, expresamente, a unos santos, ya supone un signo de modernidad, que se consolidará un siglo más tarde: no se solicita la intercesión de los santos ante Dios, como mediadores, sino que se les dedica, incluso al Altísimo, la campana en su honor.
En el medio dos grandes cruces con pedestal, la exterior con la marca del fundidor, seguramente en monotipo: "BARTOLOMÆI. SPINOSÆ" o sea BARTOLOMÉ ESPINOSA, o mejor aún BARTOLOMÉ DE ESPINOSA.
En el medio pie una invocación a Dios, poco habitual: "SANCTVS DEVS SANCTVS FORTIS SANCTVS IMMORTALIS. MISERERE NOBIS AÑO DE I784" Debieron escribir el año como ANNO.
La primera parte se traduce como SANTO DIOS, SANTO FUERTE, SANTO INMORTAL, TEN MISERICORDIA DE NOSOTROS. Forma parte del llamado Trisagio: una antigua invocación a Dios Trino y Uno, tanto de la iglesia ortodoxa (en griego) como de la iglesia romana (en latín). Confirma así el cambio de mentalidad, que dedica la campana a dos apóstoles, sin pedir su mediación, ya que la oración es directa con Dios.
La expresión AÑO DE, o mejor en latín ANNO DE seguramente es un arcaísmo, relacionado con el ANNO DOMINI, año del Señor. Como es habitual la cifra de la unidad de millares se expresa con una I mayúscula y no con un 1. Se da la particularidad, muy poco usual en inscripciones de campanas, que la I mayúscula (excepto la relacionada con la fecha anteriormente indicada) lleva el punto sobre la letra.
Según CHARTT LEÓN, Enriqueta M.; LÓPEZ ESTALA, María Amada; SENTÍES DE VELASCO, María del Socorro; VEGA SÁNCHEZ, Carlos; ZAMORA RIVERO, Marcelino la inscripción es "deo in hnorem ss apostolorum iacobi et nataci / santus deus santus fortis santis inmortalis miserere nobis – anno 1784 bartolomaci spinosa" |
|---|
| Asas |
Cuatro asas en cruz |
|---|
| Hombro (H) |
(3 cordones) |
|---|
| tercio (T) |
(2 cordones)
"DEO IN HONOREM APOSTOLORVM IACOBI. ET MAT..."
(2 cordones) |
|---|
| Medio (M) |
(00) (cruz con pedestal - en el pedestal marca de fábrica) "BARTOLOMÆI. SPINOSÆ"
(06) (cruz con pedestal) |
|---|
| Medio pie (MP) |
(2 cordones)
"SANCTVS DEVS SANCTVS FORTIS SANCTVS IMMORTALIS. MISERERE NOBIS AÑO DE I784"
(2 cordones) |
|---|
| Yugo |
Viga de fierro y atado de cuero |
|---|
| Estado actual |
Viga de metal apoyada en muro.
Campana sujeta a viga con atados de cuero (de corona a viga).
Badajo sujeto con varillas, luego atado de cuero hasta asa badajera. |
|---|
| Mecanismos de toque |
Cuerda del badajo al atado central. |
|---|
| Propuestas |
Debe sustituirse la viga de de fierro por otra de madera, empotrada en los mechinales, sin ser recibida en obra. |
|---|
| Valoración |
En caso de rotura sólo puede ser soldada. Puede remplazarse por una réplica. |
|---|
| Instalación |
La instalación ha sido sustituida y debe ser reconstruida para restaurar los valores sonoros y culturales del instrumento, así como los toques tradicionales. |
|---|
| Descripción (generada por Ollama - IA local) |
La campana Santiago Apóstol (E21), ubicada en la Catedral Metropolitana de la CIUDAD DE MÉXICO, es una pieza de considerable valor patrimonial, fundida en 1784 por Bartolomé de Espinosa. Se trata de una campana de dos cordones, cuya superficie está grabada con textos religiosos.
Las inscripciones presentes en la campana son: “DEO IN HONOREM APOSTOLORVM IACOBI. ET MAT…” y “SANCTVS DEVS SANCTVS FORTIS SANCTVS IMMORTALIS. MISERERE NOBIS AÑO DE I784”. Además, en el pedestal se identifica al fundidor con la marca “BARTOLOMÆI. SPINOSÆ”.
La campana está diseñada para ser soportada por una viga de metal, con atados de cuero que la sujetan desde la cruz hasta la viga. Se ha documentado su soporte mediante una viga con pedestal y un badajo sujeto con varillas y posteriormente con un atado de cuero, facilitando su manejo. En caso de daño, la campana puede ser reparada mediante soldadura o, en última instancia, reemplazada por una réplica.
|
|---|
Autores de la documentación | | Editor de la ficha |
LLOP i BAYO, Francesc |
|---|
| Actualización |
15-09-2022 |
|---|
| 33 Fotos |
|---|
|