San Xiao maior (3) - Concatedral de San Xiao FERROL (GALICIA)

San Xiao maior (3) - Concatedral de San Xiao - FERROL (GALICIA)

(Referència 6354)

Localització Torre das campás

Diàmetre (en cm) 129

Altura del bronze 109

Vora 13

Pes aproximat (en quilos) 1243

Fonedor DE LA SOTA LÓPEZ, JUAN MARÍA

Any fosa 1893

Descripció A campá leva unha breve inscrición na parte superior, difícil de documentar por numerosos defectos de fundición da campá: "... JULIAN ORAPRONOBIS" que pode traducirse como (SAN) XIAO ROGA POR NÓS.
No medio exterior hai unha cruz con pedestal - dous cirios no pedestal cunha pequena custodia nun extremo e Santa Bárbara no outro.
No medio interior hai unha curiosa variación das famosas características das campás: "CIMBALUM - QUE / POPULUM VOCO / CONGREGO CLERO / NIMBUM FUGO / DEFUNCTOS PLORO / E FESTAS QUE HONORO"
O habitual é escribir "POPULUM VOCO CONGREGO CLERO NIMBUM FUGO DEFUNCTOS PLORO FESTAS DECORO"
A expresión QUE en latín vai unida á palabra anterior e significa "E" polo que carece de sentido ao principio da frase latina "CIMBALUMQUE", pois significaría E AS CAMPÁS e é innecesaria ao final, sobre todo tras engadir E (que non é latín). Unha tradución posible sería (COMO) AS CAMPÁS, CHAMO AO POBO, CONGREGO AO CLERO, AFASTO TORMENTAS, CHORO DEFUNTOS E HONRO AS FESTAS.
Finalmente na parte inferior pon "JUAN MA DELA SOTA DE LUGO LAHÎZO SÎENDO RECTOR EL L # D # ANÎCETO LUÎS PÎNAQUE # Y ALCALDE" / "D # RÎCARDO GONZALEZ CAL EN 1893" que deberon escribir JUAN MARÍA DE LA SOTA DE LUGO LA HIZO SIENDO RECTOR EL LICENCIADO DON ANICETO LUIS PINAQUE Y ALCALDE DON RICARDO GONZALEZ CAL EN 1893.
Na inscrición as íes levan acuse, característica moi pouco usual nas campás.

Terç (T) (2 cordóns) /
"... JULIAN ORAPRONOBIS" /
(2 cordóns) /
(grinalda de triángulos investidos)

Mig (M) (00) (cruz con pedestal - dous cirios no pedestal cunha pequena custodia nun extremo e Santa Bárbara no outro)
(06) "CIMBALUM - QUE / POPULUM VOCO / CONGREGO CLERO / NIMBUM FUGO / DEFUNCTOS PLORO" /
(3 cordóns) /
(06) "E FESTAS QUE HONORO"

Mig peu (MP) "JUAN MA DELA SOTA DE LUGO LAHÎZO SÎENDO RECTOR EL L # D # ANÎCETO LUÎS PÎNAQUE # Y ALCALDE" /
(cordón) /
"D # RÎCARDO GONZALEZ CAL EN 1893"
(3 cordóns)

Prima Reb 4 +17

Hum Re 3 -45

Tercera Fa 4 -11

Quinta Sol 4 +41

Octava Mib 5 -45

Tocs tradicionals de campanes Probablemente repique cunha soga desde o pé da torre e repique tamén con soga desde a mesma sala de campás

Tocs actuals de campanes Repique con soga desde a mesma sala de campás

Truja Madeira

Estat original Probablemente o contrapeso de madeira sexa anterior á campá existente.

Estat anterior De la Sota en 1892 fixo o esquilón (Pequena) e a maior. A pequena déronlle o visto bó pero, a maior non, e tivo que volver a refundila. Rematou co traballo xa entrado en 1893 dándolle esta vez o visto bo. (TROIANO, Xosé - Comunicación personal 21-05-2021)

Estat actual Numerosos defectos de fundición que mesmo cobren parte da inscrición superior.
O badalo é de grandes dimensións, característico de campá fixa. Punto de percusión moi amplio.
O badalo está un pouco caído, e bate na parte alta da bola (con perigo de rotura).
Hai unha cuña para bloquear o movemento da campá

Mecanismes de toc Corda ao badalo que chega ao pé da torre

Actuacions urgents Debe volverse a atar o badalo para que pegue no seu punto.

Propostes A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridade orixinal, mediante chorro de area húmida.
Debe restaurarse o contrapeso de madeira, pola súa conservación e estabilidade, aínda que tendo en conta que a campá debe permanecer inmóbil.
A campá debe repicar. Sería conveniente que o mecanismo tirase do propio badalo, mediante unha instalación electromecánica ou hidráulica, que permitise unha gran velocidade de resposta, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.

Valoració Campá interesante. Pode refundirse en caso de rotura tras a súa documentación.

Instal·lació A instalación é orixinal e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

Autors de la documentació

Editor de la fitxa LLOP i BAYO, Francesc

Actualització 21-05-2021


70 Fotos

  • Fitxa reduïda (PDF)