San Telmo (7) - Catedral de Santa María - TUI (GALICIA)
Referència 4831
Referència 4831


Localización Sala de campanas
Diámetro 126
Altura 110
Borde 12
Fundidor PEREIRA A SANCTUS, JOSEPHUS FELIS
Año fundición 1825
Descripción Las tres campanas del mismo autor JOSÉ FÉLIX PEREIRA DOS SANTOS cuentan con dos inscripciones dedicatorias similares. En la parte superior dice la habitual inscripción de las campanas gallegas: "IHS MARIA # IOZE 1828 # " mientras que en la inferior pone una cita del salmo 150:5 "LAUDATE # EUM # IN # CIMBALIS # BENNE # SONANTIBUS # " que significa ALABADLE (AL SEÑOR) CON CAMPANAS BIEN AFINADAS (DE BUEN SONIDO). Sin embargo estas dos inscripciones, que se repiten en las tres campanas, con la única diferencia del año de fundición, tienen un par de características singulares. Por una parte están formadas por monotipos, es decir moldes de las palabras completas, lo que es muy poco habitual en los fundidores y se reserva únicamente para su firma o marca de fábrica. Por otra parte estas frases tienen un par de faltas que, debido a los moldes utilizados, se repiten siempre. Así, en la parte superior pone IOZE en vez de JOSE o JOSEPH (según se escriba en latín o en español) mientras que en la inferior repiten BENNE cuando se escribe BENE, mejor aún formando una sola palabra, BENESONANTIBUS. Aunque ya se ha indicado otras veces, IHS es la abreviatura o anagrama de Jesús en griego.
Esta campana lleva también un crucifijo con pedestal a la parte exterior media y al interior una custodia y debajo una cartela: "DIVO PETRO GONZALEZ TELMO CIVIT ET / DIOEC PRAECLARIS PATRONO ADVOCATO / VALDE PROBATO LEONE XII PONT MAX / FERDIN VII HISP REGE JOAN GARCIA BENI / TO EPISC BENEDIC ET CONSECR CAP TVD / JUSTO JUSTA PERSOLVENS MDCCCXXV P"
Una traducción libre puede ser (DEDICADA) A SAN PEDRO GONZÁLEZ TELMO, MUY COMPROBADO COMO PRECLARO PATRONO DE LA CIUDAD Y DE SU DIÓCESIS, (SIENDO) LEÓN xii PONTÍFICE MÁXIMO, FERNANDO VII REY DE LAS ESPAÑAS, FUE BENDECIDA Y CONSAGRADA POR JUAN GARCÍA BENITO OBISPO (SIENDO SUFRAGADA) POR EL CABILDO DE TUY. EL JUSTO RETRIBUYE CON COSAS JUSTAS. (AÑO) 1825.
Hay finalmente una letra suelta, que podría significar "DEDIT", DIO, posiblemente referida al Cabildo Catedralicio.
A la parte inferior e interior figura la marca de fábrica en monotipo y en latín, en este caso muy difícil de leer por defectos de fundición: "JOSEPHUS / FELIS PERA / A SANCTUS / ME FECIT / BRACHARÆ" es decir JOSÉ FELIX PEREIRA DE LOS SANTOS ME HIZO EN BRAGA.
Tercio (T) (Guirnalda) /
(3 cordones)
"IHS MARIA # IOZE 1825 # " (cada palabra monotipo) /
(2 cordones)
Medio (M) (00) (crucifijo con pedestal)
(06) (custodia) / (cartela) "DIVO PETRO GONZALEZ TELMO CIVIT ET / DIOEC PRAECLARIS PATRONO ADVOCATO / VALDE PROBATO LEONE XII PONT MAX / FERDIN VII HISP REGE JOAN GARCIA BENI / TO EPISC BENEDIC ET CONSECR CAP TVD / JUSTO JUSTA PERSOLVENS MDCCCXXV P"
Medio pie (MP) (Cenefa) /
(2 cordones) /
"LAUDATE # EUM # IN # CIMBALIS # BENNE # SONANTIBUS # " (cada palabra monotipo) /
(3 cordones)
Pie (P) (06) (marca de fábrica, monotipo) "JOSEPHUS / FELIS PERA / A SANCTUS / ME FECIT / BRACHARÆ" (casi ilegible por defectos de fundición)
Prima Mib 4 -45
Hum Re 3 -45
Tercera Fa 4 +06
Octava Re 5 +28
Toques tradicionales de campanas Diversos repiques lentos o rápidos según el toque. La campana podía balancear o incluso voltear, mediante una soga enganchada al final de la palanca.
Toques actuales de campanas Aunque mantiene el badajo, no ha sido dotada de mecanismos para el toque mecánico debido a su gran grieta, que produce un sonido sordo y desagradable.
Yugo Madera nuevo
Estado actual (00) Gran grieta que afecta al sonido
En la campana hay un gran grafito, de color gris, donde dice "Gonzalo / campanero / ... años" (La cifra es ilegible)
Gran badajo, demasiado grande y algo descolgado. Los cables de seguridad parecen nuevos, y no retendrían el badajo en caso de rotura.
Palanca para balancear y voltear la campana.
El yugo parece nuevo. Ejes acodados. La campana no fue protegida durante la conservación del yugo nuevo, y está manchada de pintura roja.
Gancho para dejar invertida la campana (no está en su posición original)
Mecanismos de toque Badajo
Intervenciones Se ha sustituido el yugo de madera original por otro nuevo; sin embargo no se ha restaurado la campana por soldadura, con lo que se convierte en un objeto decorativo, sin uso posible.
Propuestas La campana debe ser soldada, por una empresa especializada, tras lo que debe ser limpiada, por dentro y por fuera, para recuperar la sonoridad original.
Dado que el yugo es nuevo debe ser mantenido.
Debe dotarse a la campana de un motor de impulsos y un electromazo, ubicados ambos al lado izquierdo, para posibilitar el toque manual y no impedir el uso de una soga unida a la palanca.
Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado. No obstante debería incoarse expediente de inclusión de la campana y del yugo en el Inventario General de Bienes Muebles, debido al interés del conjunto.
Valoración En caso de rotura solamente puede ser soldada. Puede ser remplazada por una campana de distinta afinación.
Instalación La instalación es original y debe ser conservada para proteger la sonoridad y otros valores culturales. Cualquier mecanización deberá conservar estas cualidades, reproducir los toques tradicionales y permitir los toques manuales.
Autores ficha ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 26-10-2016
Referència 4831


Localización Sala de campás
Diámetro 126
Altura 110
Borde 12
Año fundición 1825
Descripción As tres campás do mesmo autor JOSÉ FÉLIX PEREIRA DOUS SANTOS contan con dúas inscricións dedicatorias similares. Na parte superior di a habitual inscrición das campás galegas: "IHS MARIA # IOZE 1825 # " mentres que na inferior pon unha cita do salmo 150:5 "LAUDATE # EUM # IN # CIMBALIS # BENNE # SONANTIBUS # " que significa ENCOMIÁDELLE (Ao SEÑOR) CON CAMPÁS BEN AFINADAS (DE BO SON). Con todo estas dúas inscricións, que se repiten nas tres campás, coa única diferenza do ano de fundición, teñen un par de características singulares. Por unha banda están formadas por monotipos, é dicir moldes das palabras completas, o que é moi pouco habitual nos fundidores e resérvase unicamente para a súa firma ou marca de fábrica. Por outra banda estas frases teñen un par de faltas que, debido aos moldes utilizados, repítense sempre. Así, na parte superior pon IOZE no canto de JOSE ou JOSEPH (segundo escríbase en latín ou en español) mentres que na inferior repiten BENNE cando se escribe BENE, mellor aínda formando unha soa palabra, BENESONANTIBUS. Aínda que xa se indicou outras veces, IHS é a abreviatura ou anagrama de Jesús en grego.
Esta campá leva tamén un crucifixo con pedestal á parte exterior media e ao interior una custodia e debaixo una cartela: "DIVO PETRO GONZALEZ TELMO CIVIT ET / DIOEC PRAECLARIS PATRONO ADVOCATO / VALDE PROBATO LEONE XII PONT MAX / FERDIN VII HISP REGE JOAN GARCIA BENI / TO EPISC BENEDIC ET CONSECR CAP TVD / JUSTO JUSTA PERSOLVENS MDCCCXXV P"
Unha tradución libre pode ser (DEDICADA) A SAN PEDRO GONZÁLEZ TELMO, MOI COMPROBADO COMO PRECLARO PATRÓN DA CIDADE E DA sÚA DIOCESE, (SENDO) LEÓN XII PONTÍFICE MÁXIMO, FERNANDO VII REI DAS ESPAÑAS, FOI BENDICIDA E CONSAGRADA POR JUAN GARCÍA BENITO BISPO (SENDO SUFRAGADA) POLO CABILDO DE TUY. O XUSTO RETRIBUYE CON COUSAS XUSTAS. (ANO) 1825.
Hai finalmente unha letra solta, que podería significar "DEDIT", DEU, posiblemente referida ao Cabildo Catedralicio.
Á parte inferior e interior figura a marca de fábrica en monotipo e en latín, neste caso moi difícil de ler por defectos de fundición: "JOSEPHUS / FELIS PERA / A SANCTUS / ME FECIT / BRACHARÆ" é dicir JOSÉ FELIX PEREIRA DE LOS SANTOS FÍXOME EN BRAGA.
Tercio (T) (Guirnalda) /
(3 cordóns)
"IHS MARIA # IOZE 1825 # " (cada palabra monotipo) /
(2 cordóns)
Medio (M) (00) (crucifixo con pedestal)
(06) (custodia) / (cartela) "DIVO PETRO GONZALEZ TELMO CIVIT ET / DIOEC PRAECLARIS PATRONO ADVOCATO / VALDE PROBATO LEONE XII PONT MAX / FERDIN VII HISP REGE JOAN GARCIA BENI / TO EPISC BENEDIC ET CONSECR CAP TVD / JUSTO JUSTA PERSOLVENS MDCCCXXV P"
Medio pie (MP) (Cenefa) /
(2 cordóns) /
"LAUDATE # EUM # IN # CIMBALIS # BENNE # SONANTIBUS # " (cada palabra monotipo) /
(3 cordóns)
Pie (P) (06) (marca da fábrica, monotipo) "JOSEPHUS / FELIS PERA / A SANCTUS / ME FECIT / BRACHARÆ" (case ilegible por defectos de fundición)
Prima Mib 4 -45
Hum Re 3 -45
Tercera Fa 4 +06
Octava Re 5 +28
Toques tradicionales de campanas Diversos repiques lentos ou rápidos segundo o toque. A campá podía balancear ou ata voltear, mediante unha soga enganchada ao final da panca.
Toques actuales de campanas Aínda que mantén o badalo, non foi dotada de mecanismos para o toque mecánico debido á súa gran greta, que produce un son xordo e desagradable.
Yugo Madeira novo
Estado actual (00) Gran greta que afecta ao son
Na campá hai un gran grafito, de cor gris, onde di "Gonzalo / campanero / ... años" (A cifra é ilegible)
Gran badalo, demasiado grande e algo descolgado. Os cables de seguridade parecen novos, e non reterían o badalo en caso de rotura.
Panca para balancear e voltear a campá.
O cepo parece novo. Eixos abacelados. A campá non foi protexida durante a conservación do cepo novo, e está manchada de pintura vermella.
Gancho para deixar investida a campá (non está na súa posición orixinal)
Mecanismos de toque Badalo
Intervenciones Substituír o cepo de madeira orixinal por outro novo; con todo non se restaurou a campá por soldadura, co que se converte nun obxecto decorativo, sen uso posible.
Propuestas A campá debe ser soldada, por unha empresa especializada, tras o que debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridad orixinal.
Dado que o yugo é novo debe ser mantido.
Debe dotarse á campá dun motor de impulsos e un electromazo, situados ambos á beira esquerdo, para posibilitar o toque manual e non impedir o uso dunha soga unida á panca.
Protección Protección xenérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente de inclusión da campá e do cepo no Inventario Xeral de Bens Mobles, debido ao interese do conxunto.
Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha campá de distinta afinación.
Instalación A instalación é orixinal e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.
Autores ficha ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 26-10-2016