Fogo (3) - Catedral do Apóstolo Santiago - SANTIAGO DE COMPOSTELA (GALICIA)

Fogo (3) - Catedral do Apóstolo Santiago - SANTIAGO DE COMPOSTELA (GALICIA)

Referència 4918

  • Archivo sonoro de la campana


  • Localización Torre de las campanas

    Diámetro 109

    Altura 95

    Borde 11

    Peso aproximado750

    Fundidor PALACIO, FERNANDO DE

    Año fundición 1749

    Descripción La campana tiene dos inscripciones. En la parte superior dice en griego y latín "IHS MARIA Y JOSEPH AИИO AИATIVITATE DOMIИI ✱ I 7 4 9 ✱ ✱ ✱ ✱ ✱ " que debieron escribir "IHS MARIA ET JOSEPH ANNO A NATIVITATE DOMINI 1789" es decir JESÚS, MARÍA Y JOSÉ. AÑO DE LA NATIVIDAD DEL SEÑOR 1789.
    El anagrama de Jesús, que debieron escribir "IHΣ", corresponde a la abreviatura de IHΣYΣ, y se escribe usualmente como IHS. Otra variante JHS procedería del latín, aunque la segunda letra es la Eta o E larga griega. Fue introducido como devoción por San Bernardino de Siena. Su significado es polivalente: para unos es el inicio del nombre de Jesús en griego, para otros son las siglas latinas de IESVS HOMO SALVATOR (JESÚS SALVADOR DEL HOMBRE).
    "JESÚS, MARÍA Y JOSÉ" La invocación a la Sagrada Familia es habitual en campanas del siglo XVIII, y constituye una frase común, a menudo seguida del nombre real de la campana. Algunos fundidores siguen utilizando estos tres nombres como inicio de la epigrafía en nuestros días.
    La segunda frase, en latín, mucho más larga: "FERDIИAИDUS DEPALACIO HOC SIGИVM EX VETERI MATERIA COИSTRVXIT COMPOSTELLAИAM GVBERИAИTE SEDEM YLLMO ET RMO D D CAIE # " / "TAИO GIL TABOADA HVIVS CIVITATIS ET ARCHIEPISCOPATVS MERITISSIMO AИTISTITE ET DOMIИO DECAИO HVIVS ALMÆ ECCLESIÆ D JOAИИE BAR # " / "ИABA CORИEJO ET FABRICAM ADMIИISTRAИTE DOCT D EMAИUELLE AИTOИIO POSSE ET SOTO EIVSDEM METROPOLITAИÆ ECLESÆ CAИOИICO DEO OP" / " # TIMO MAX SACRUM ET SS APOSTOLIS PHILIPO ET JACOBO" es decir FERNANDO DE PALACIO HIZO ESTA CAMPANA DE MATERIAL VIEJO SIENDO GOBERNANTE DE LA SEDE COMPOSTELANA EL ILUSTRÍSIMO Y REVERENDÍSIMO DOCTOR DON CAYETANO GIL TABOADA DIGNÍSIMO OBISPO Y SEÑOR DE ESTA CIUDAD Y ARCHIDIÓCESIS, DEÁN DE ESTA CATEDRAL DON JUAN BERNABÉ CORNEJO Y ADMINISTRADOR DE LA FÁBRICA EL DOCTOR DON MANUEL ANTONIO POSSE Y SOTO CANÓNIGO DE ESTA IGLESIA METROPOLITANA.
    DEDICADO AL DIOS MUY GRANDE Y BONDADOSO Y A LOS SANTOS APÓSTOLES FELIPE Y SANTIAGO.
    En el medio tiene una cruz con pedestal.

    Tercio (T) (2 cordones) /
    "IHS MARIA Y JOSEPH AИИO AИATIVITATE DOMIИI ✱ I 7 4 9 ✱ ✱ ✱ ✱ ✱ " /
    (2 cordones)

    Medio (M) (00) (cruz con pedestal)
    (2 cordones)

    Medio pie (MP) (2 cordones) /
    "FERDIИAИDUS DEPALACIO HOC SIGИVM EX VETERI MATERIA COИSTRVXIT COMPOSTELLAИAM GVBERИAИTE SEDEM YLLMO ET RMO D D CAIE # " /
    (cordón) /
    "TAИO GIL TABOADA HVIVS CIVITATIS ET ARCHIEPISCOPATVS MERITISSIMO AИTISTITE ET DOMIИO DECAИO HVIVS ALMÆ ECCLESIÆ D JOAИИE BAR # " /
    (cordón) /
    "ИABA CORИEJO ET FABRICAM ADMIИISTRAИTE DOCT D EMAИUELLE AИTOИIO POSSE ET SOTO EIVSDEM METROPOLITAИÆ ECLESÆ CAИOИICO DEO OP" /
    (2 cordones) /
    " # TIMO MAX SACRUM ET SS APOSTOLIS PHILIPO ET JACOBO" (palabras subrayadas con signos de separación)

    Prima Reb 4 -07

    Hum Mi 3 -24

    Tercera Sol 4 +19

    Quinta La 4 +42

    Octava Fa 5 +07

    Toques tradicionales de campanas La campana no participaba en los toques ordinarios diarios, de fiesta o de difuntos. Solamente se tocaba, seguramente con una cuerda desde la casa de los campaneros al pie de la torre, para fuego.
    Sin embargo, en la primera mecanización fue dotada de un mazo externo por gravedad, para contraponerla al volteo de las dos campanas pequeñas, una procedente del tejado y la otra del toque de coro diario, que tampoco volteaban sino que se balanceaban. En esta primera mecanización, la campana que no tocaba tradicionalmente, era la única que sonaba.

    Toques actuales de campanas En la actualidad participa de los toques festivos y de difuntos, con un electromazo exterior.

    Yugo Madera

    Estado actual Conserva el badajo, terminado en ojal, que fue cortado y pasado por el asa badajera; de ese modo pega demasiado alto, con peligro de rotura de la campana.
    (Grafito en el interior) "RUBEN / Y / MIGUEL / QUE / SUBIERON / LOS VALCONES / EN EL / 4-3-1967" (año dudoso) "José A. / PUENTE / M. S. 28-1-54." "J L" "Gumirsindo"
    Mazo exterior de gravedad, de la primera mecanización, desconectado. Electromazo monofásico de doble bobina en uso.
    La campana ha sido inmovilizada mediante unos soportes mecánicos recientes que impiden el movimiento.
    El yugo y las asas de la campana fueron recubiertos de fibra de vidrio pintada de verde, seguramente para protegerlo. A medio plazo destruirá de manera irremediable el conjunto de madera y hierro.
    En 2014 el electromazo tiene pintado el número 5.
    Una de las dos bobinas del electromazo está desconectada.

    Mecanismos de toque (04) Mazo exterior por gravedad, inutilizado - Electromazo monofásico de dos bobinas.

    Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado. No obstante debería incoarse expediente de inclusión de la campana en el Inventario General de Bienes Muebles.

    Valoración En caso de rotura solamente puede ser soldada. Puede ser remplazada por una campana de distinta afinación.

    Instalación La instalación es tradicional y debe ser conservada para proteger la sonoridad y otros valores culturales. Cualquier mecanización deberá conservar estas cualidades, reproducir los toques tradicionales y permitir los toques manuales.

    Autors da documentación

    • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
    • PEDRALS, Joan (10-11-2000)
    • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (08-09-2006)
    • LLOP i BAYO, Francesc (02-07-2014)

    Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc

    Fecha ficha 25-10-2016


    81 Fotos

    Referència 4918

  • Archivo sonoro de la campana


    Localización Torre das campás

    Diámetro 109

    Altura 95

    Borde 11

    Peso aproximado750FundidorPALACIO, FERNANDO DE

    Año fundición 1749

    Descripción A campá ten dúas inscripciones. Na parte superior di en grego e latín "IHS MARIA Y JOSEPH AИИO AИATIVITATE DOMIИI ✱ I 7 4 9 ✱ ✱ ✱ ✱ ✱ " que deberon escribir "IHS MARIA ET JOSEPH ANNO A NATIVITATE DOMINI 1789" é dicir JESÚS, MARÍA E JOSÉ. ANO DA NATIVIDAD DO SEÑOR 1789.
    O anagrama de Jesús, que deberon escribir "IHΣ", corresponde á abreviatura de IHΣYΣ, e escríbese usualmente como IHS. Outra variante JHS procedería do latín, aínda que a segunda letra é o Eta ou E longa grega. Foi introducido como devoción por San Bernardino de Siena. O seu significado é polivalente: para uns é o inicio do nome de Jesús en grego, para outros son as siglas latinas de IESVS HOMO SALVATOR (JESÚS SALVADOR DO HOME).
    "JESÚS, MARÍA E JOSÉ" A invocación á Sagrada Familia é habitual en campás do século XVIII, e constitúe unha frase común, a miúdo seguida do nome real da campá. Algúns fundidores seguen utilizando estes tres nomees como inicio da epigrafía nos nosos días.
    A segunda frase, en latín, moito máis longa: "FERDIИAИDUS DEPALACIO HOC SIGИVM EX VETERI MATERIA COИSTRVXIT COMPOSTELLAИAM GVBERИAИTE SEDEM YLLMO ET RMO D D CAIE # " / "TAИO GIL TABOADA HVIVS CIVITATIS ET ARCHIEPISCOPATVS MERITISSIMO AИTISTITE ET DOMIИO DECAИO HVIVS ALMÆ ECCLESIÆ D JOAИИE BAR # " / "ИABA CORИEJO ET FABRICAM ADMIИISTRAИTE DOCT D EMAИUELLE AИTOИIO POSSE ET SOTO EIVSDEM METROPOLITAИÆ ECLESÆ CAИOИICO DEO OP" / " # TIMO MAX SACRUM ET SS APOSTOLIS PHILIPO ET JACOBO" é dicir FERNANDO DE PALACIO FIXO ESTA CAMPÁ DE MATERIAL VELLO SENDO GOBERNANTE DA SÉ COMPOSTELANA O ILUSTRÍSIMO E REVERENDÍSIMO DOUTOR DON CAYETANO GIL TABOADA DIGNÍSIMO BISPO E SEÑOR DESTA CIDADE E ARCHIDIÓCESIS, DEÁN DESTA CATEDRAL DON JUAN BERNABÉ CORNEJO E ADMINISTRADOR DA FÁBRICA O DOUTOR DON MANUEL ANTONIO POSSE E SOTO CANÓNIGO DESTA IGREXA METROPOLITANA.
    DEDICADO AO DEUS MOI GRANDE E BONDADOSO E AOS SANTOS APÓSTOLOS FELIPE E SANTIAGO.
    No medio ten unha cruz con pedestal.

    Tercio (T) (2 cordóns) /
    "IHS MARIA Y JOSEPH AИИO AИATIVITATE DOMIИI ✱ I 7 4 9 ✱ ✱ ✱ ✱ ✱ " /
    (2 cordóns)

    Medio (M) (00) (cruz con pedestal)
    (2 cordóns)

    Medio pie (MP) (2 cordóns) /
    "FERDIИAИDUS DEPALACIO HOC SIGИVM EX VETERI MATERIA COИSTRVXIT COMPOSTELLAИAM GVBERИAИTE SEDEM YLLMO ET RMO D D CAIE # " /
    (cordón) /
    "TAИO GIL TABOADA HVIVS CIVITATIS ET ARCHIEPISCOPATVS MERITISSIMO AИTISTITE ET DOMIИO DECAИO HVIVS ALMÆ ECCLESIÆ D JOAИИE BAR # " /
    (cordón) /
    "ИABA CORИEJO ET FABRICAM ADMIИISTRAИTE DOCT D EMAИUELLE AИTOИIO POSSE ET SOTO EIVSDEM METROPOLITAИÆ ECLESÆ CAИOИICO DEO OP" /
    (2 cordóns) /
    " # TIMO MAX SACRUM ET SS APOSTOLIS PHILIPO ET JACOBO" (palabras subliñadas con signos de separación)

    Prima Reb 4 -07

    Hum Mi 3 -24

    Tercera Sol 4 +19

    Quinta La 4 +42

    Octava Fa 5 +07

    Toques tradicionales de campanas A campá non participaba nos toques ordinarios diarios, de festa ou de defuntos. Soamente tocábase, seguramente cunha cordo desde a casa dos campaneiros ao pé da torre, para lume.
    Con todo, na primeira mecanización foi dotada dun mallo externo por gravidade, para contraponerla ao volteo das dúas campás pequenas, unha procedente do tellado e a outra do toque de coro diario, que tampouco volteaban senón que se balanceaban. Nesta primeira mecanización, a campá que non tocaba tradicionalmente, era a única que soaba.

    Toques actuales de campanas Na actualidade participa dos toques festivos e de defuntos, cun electromallo exterior.

    Yugo Madeira

    Estado actual Conserva o badalo, terminado en ollal, que foi cortado e pasado pola asa badaleira; dese modo pega demasiado alto, con perigo de rotura da campá.
    (Grafito no interior) "RUBEN / Y / MIGUEL / QUE / SUBIERON / LOS VALCONES / EN EL / 4-3-1967" (ano dubidoso) "José A. / PUENTE / M. S. 28-1-54." "J L" "Gumirsindo"
    Mazo exterior de gravidade, da primeira mecanización, desconectado. Electromazo monofásico de dobre bobina en uso.
    A campá foi inmobilizada mediante uns soportes mecánicos recentes que impiden o movemento.
    O cepo e as asas da campá foron recubertos de fibra de vidro pintada de verde, seguramente para protexelo. A medio prazo destruirá de xeito irremediable o conxunto de madeira e ferro.
    En 2014 o electromallo ten pintado o número 5.
    Unha das dúas bobinas do electromallo está desconectada.

    Mecanismos de toque (04) Mazo exterior por gravidade, inutilizado - Electromallo monofásico de dúas bobinas.

    Protección Protección genérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente de inclusión da campá no Inventario Xeral de Bens Mobles.

    Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha campá de distinta afinación.

    Instalación A instalación é tradicional e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

    Autors da documentación

    • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
    • PEDRALS, Joan (10-11-2000)
    • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (08-09-2006)
    • LLOP i BAYO, Francesc (02-07-2014)

    Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc

    Fecha ficha 25-10-2016


    81 Fotos