Santa María (4) - Catedral de Santa María - LUGO (GALICIA)

Santa María (4) - Catedral de Santa María - LUGO (GALICIA)

Referència 4942


Localización Sala de campanas

Diámetro 119

Altura 85

Borde 11

Peso aproximado639

Fundidor BLANCO, JANUARIO; CARRERA BLANCO, ANTONIO

Año fundición 1864

Descripción La campana, de forma romana, tiene dos complejas inscripciones latinas llenas de abreviaturas no siempre fáciles de desarrollar. En la parte superior figuran los nombres de los fundidores de la campana, algo muy poco usual ya que esta parte, más noble, suele indicar solamente la dedicación de la campana: "SIGNUM VIRG. MARIÆ SACRUM EX ÆRE FUS. JANUARIO BLANCO ET ANTONIO CARRERA BLANCO OPIFICIB. CONFLAT. # # # "
Interpretamos SIGNUM, como en la campana de los cuartos, es decir, más que SEÑAL, CAMPANA. Por tanto sería CAMPANA CONSAGRADA A LA VIRGEN MARÍA COLADA EN BRONCE POR LOS ARTESANOS FUNDIDORES JANUARIO BLANCO Y ANTONIO CARRERA BLANCO. Se trata de dos fundidores desconocidos hasta la fecha, aunque había referencia de otros de la familia BLANCO.
En el medio hay, a la parte de afuera, una cruz con pedestal. En la parte interior hay una custodia y debajo una cartela donde dice "LA VOZ DE MARIA / DE GRACIA PLENA / A SU CULTO INVITA / A TODA LA TIERRA".
En el medio pie hay una inscripción oscura, con muchas abreviaturas, en latín: "AB EXCMO. ET YLTMO. D. D. JOSEPHO DE LOS RIOS ET LAMADRID PONTIF. SAC. CRISM. DELIB. D. D. PETRO BENEDICTIO A VALDÉS, ARCHIDIAC. PRO CANONIC. COLLEG. CULMINE SUSPENS. ANNO D. MDCCCLXIV. # # ". Indicaría que la campana fue consagrada por el Excelentísimo e Ilustrísimo Doctor Don José de Los Ríos y Lamadrid, siendo arcediano el Doctor Don Pedro Benito de Valdés, el año 1864.
Don José de Los Ríos y Lamadrid fue obispo de Lugo desde 1857 a 1884, según el OBISPADO DE LUGO 101 Obispos de Lugo.

Tercio (T) (cenefa de triángulos)
(2 cordones) /
"SIGNUM VIRG. MARIÆ SACRUM EX ÆRE FUS. JANUARIO BLANCO ET ANTONIO CARRERA BLANCO OPIFICIB. CONFLAT. # # # " /
(2 cordones)

Medio (M) (00) (Cruz con pedestal)
(06) (custodia) / (cartela) "LA VOZ DE MARIA / DE GRACIA PLENA / A SU CULTO INVITA / A TODA LA TIERRA"

Medio pie (MP) (2 cordones) /
"AB EXCMO. ET YLTMO. D. D. JOSEPHO DE LOS RIOS ET LAMADRID PONTIF. SAC. CRISM. DELIB. D. D. PETRO BENEDICTIO A VALDÉS, ARCHIDIAC. PRO CANONIC. COLLEG. CULMINE SUSPENS. ANNO D. MDCCCLXIV. # # " /
(2 cordones)

Toques tradicionales de campanas Repiques circulares (girando el badajo dentro de todo el perímetro de la campana).
Posible volteo dejando la campana hacia arriba entre toque y toque. La campana tiene una palanca en medio del yugo para iniciar el balanceo o el volteo; es la única de esta torre con este elemento auxiliar.

Toques actuales de campanas Repiques circulares (girando el badajo dentro de todo el perímetro de la campana).

Yugo Madera

Estado actual Durante el mantenimiento del yugo de madera la campana no ha sido protegida y hay numerosos manchas de pintura verde en el bronce. Por otra parte la utilización de pintura plástica no parece la mejor protección para la madera.
Tiene numerosas manchas por excrementos de aves en la parte interior de la campana.
La campana tiene doble marca circular del badajo, probablemente porque estaba antes descolgado.
Hierro para fijar la campana hacia arriba entre volteo y volteo.
Toque manual.
Yugo pintado de verde.

Mecanismos de toque Cuerda corta atada al badajo.

Propuestas La campana debe ser limpiada, por dentro y por fuera, para recuperar la sonoridad original.
El yugo de madera debe ser restaurado.
Debe utilizarse pintura adecuada para la protección de la madera y que al mismo tiempo permita que respire.
La campana debe repicar automáticamente para las señales diarias. Sería conveniente que el mecanismo tirase del propio badajo, mediante una instalación electromecánica o hidráulica, que permitiese una gran velocidad de respuesta, para reproducir los toques originales y no impedir los posibles toques manuales.

Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado. No obstante debería incoarse expediente para incluir la instalación original en el Inventario General de Bienes Muebles, debido al interés del conjunto.

Valoración Campana interesante. Puede refundirse después de documentarla.

Instalación La instalación es original y es preciso conservarla para proteger la sonoridad y otros valores culturales. Cualquier mecanización deberá conservar estas cualidades, reproducir los toques tradicionales y permitir los toques manuales.

Autors da documentación

  • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
  • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (06-09-2006)
  • FERNÁNDEZ DE LA CIGOÑA NÚÑEZ, Estanislao (2013)

Autores ficha ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc

Fecha ficha 07-04-2008


60 Fotos

Referència 4942


Localización Sala de campás

Diámetro 119

Altura 85

Borde 11

Peso aproximado639FundidorBLANCO, JANUARIO; CARRERA BLANCO, ANTONIO

Año fundición 1864

Descripción A campá ten dúas complexas inscricións latinas cheas de abreviaturas non sempre fáciles de desenvolver. Na parte superior figuran os nomes dos fundidores da campá, algo moi pouco usual xa que esta parte, máis nobre, adoita indicar soamente a dedicación da campá: "SIGNUM VIRG. MARIÆ SACRUM EX ÆRE FUS. JANUARIO BLANCO ET ANTONIO CARRERA BLANCO OPIFICIB. CONFLAT. # # # "
Interpretamos SIGNUM, como na campá dos cuartos, é dicir, máis que SINAL, CAMPÁ. Xa que logo sería CAMPÁ CONSAGRADA A La VIRXE MARÍA COADA EN BRONCE POLOS ARTESÁNS FUNDIDORES JANUARIO BLANCO E ANTONIO CARRERA BLANCO. Trátase de dous fundidores descoñecidos ata a data, aínda que había referencia doutros da familia BLANCO.
No medio hai, á parte de fóra, unha cruz con pedestal. Na parte interior hai unha custodia e debaixo unha cartela onde di "LA VOZ DE MARIA / DE GRACIA PLENA / A SU CULTO INVITA / A TODA LA TIERRA".
No medio pé hai unha inscrición escura, con moitas abreviaturas, en latín: "AB EXCMO. ET YLTMO. D. D. JOSEPHO DE LOS RIOS ET LAMADRID PONTIF. SAC. CRISM. DELIB. D. D. PETRO BENEDICTIO A VALDÉS, ARCHIDIAC. PRO CANONIC. COLLEG. CULMINE SUSPENS. ANNO D. MDCCCLXIV. # # ". Indicaría que a campá foi consagrada polo Excelentísimo e Ilustrísimo Doutor Don José dos Ríos e Lamadrid, sendo arcediano o Doutor Don Pedro Benito de Valdés, o ano 1864.
Don José dos Ríos e Lamadrid foi bispo de Lugo desde 1857 ata 1884, segundo o OBISPADO DE LUGO 101 Obispos de Lugo.

Tercio (T) (cenefa de triángulos)
(2 cordóns) /
"SIGNUM VIRG. MARIÆ SACRUM EX ÆRE FUS. JANUARIO BLANCO ET ANTONIO CARRERA BLANCO OPIFICIB. CONFLAT. # # # " /
(2 cordóns)

Medio (M) (00) (Cruz con pedestal)
(06) (custodia) / (cartela) "LA VOZ DE MARIA / DE GRACIA PLENA / A SU CULTO INVITA / A TODA LA TIERRA"

Medio pie (MP) (2 cordóns) /
"AB EXCMO. ET YLTMO. D. D. JOSEPHO DE LOS RIOS ET LAMADRID PONTIF. SAC. CRISM. DELIB. D. D. PETRO BENEDICTIO A VALDÉS, ARCHIDIAC. PRO CANONIC. COLLEG. CULMINE SUSPENS. ANNO D. MDCCCLXIV. # # " /
(2 cordóns)

Toques tradicionales de campanas Repiques circulares (virando o badalo dentro de todo o perímetro da campá).
Posible volteo deixando a campá cara arriba entre toque e toque. A campá ten unha panca no medio do cepo para iniciar o abalo ou o volteo; é a única desta torre con este elemento auxiliar.

Toques actuales de campanas Repiques circulares (virando o badalo dentro de todo o perímetro da campá).

Yugo Madeira

Estado actual Durante o mantemento do cepo de madeira a campá non foi protexida e hai numerosos manchas de pintura verde no bronce. Por outra banda a utilización de pintura plástica non parece a mellor protección para a madeira.
Ten numerosas manchas por excrementos de aves na parte interior da campá.
A campá ten dobre marca circular do badalo, probablemente porque estaba antes descolgado.
Ferro para fixar a campá cara arriba entre volteo e volteo.
Toque manual.
Cepo pintado de verde.

Mecanismos de toque Corda corta atada ao badalo.

Propuestas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridad orixinal.
O cepo de madeira debe ser restaurado.
Debe utilizarse pintura adecuada para a protección da madeira e que ao mesmo tempo permita que respire.
A campá debe repicar automaticamente para os sinais diarios. Sería conveniente que o mecanismo tirase do propio badajo, mediante unha instalación electromecánica ou hidráulica, que permitise unha gran velocidade de resposta, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.

Protección Protección xenérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente para incluír a instalación orixinal no Inventario Xeral de Bens Mobles, debido ao interese do conxunto.

Valoración Campá interesante. Pode refundirse en caso de rotura tras a sua documentación.

Instalación A instalación é orixinal e é preciso conservala para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

Autors da documentación

  • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
  • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (06-09-2006)
  • FERNÁNDEZ DE LA CIGOÑA NÚÑEZ, Estanislao (2013)

Autores ficha ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc

Fecha ficha 07-04-2008


60 Fotos