Pote (6) - Catedral de San Martiño - OURENSE (GALICIA)

Pote (6) - Catedral de San Martiño - OURENSE (GALICIA)

Referència 4945

  • Archivo sonoro de la campana


  • Localización Sala de campanas

    Diámetro 108

    Altura 80

    Borde 11

    Peso aproximado477

    Año fundición 1780

    Descripción La campana no pudo ser documentada completamente a causa de la suciedad que la cubre por la parte interior.
    En la parte superior dice "IHS ✱ M A R I A ✱ I O S E F ✱ S A N T E ✱ M A R T I N O ✱ O R A P R O N..." que debieron escribir IHS MARIA IOSEPH SANCTE MARTIN ORA PRO NOBIS, lo que puede traducirse por JESÚS, MARÍA, JOSÉ, SAN MARTÍN RUEGA POR NOSOTROS.
    El anagrama de Jesús, que debieron escribir "IHΣ", corresponde a la abreviatura de IHΣYΣ, y se escribe usualmente como IHS. Otra variante JHS procedería del latín, aunque la segunda letra es la Eta o E larga griega. Fue introducido como devoción por San Bernardino de Siena. Su significado es polivalente: para unos es el inicio del nombre de Jesús en griego, para otros son las siglas latinas de IESVS HOMO SALVATOR (JESÚS SALVADOR DEL HOMBRE).
    La invocación a la Sagrada Familia es habitual en campanas del siglo XVIII, y constituye una frase común, a menudo seguida del nombre real de la campana. Algunos fundidores siguen utilizando estos tres nombres como inicio de la epigrafía en nuestros días.
    En el medio hay una cruz de calvario, mal orientada, y en el pie dice "SDO ✱ F A B R I Q V E R O ✱ Y C A N O N I G O ✱ DN ✱ P E D R O ✱ CARBALLO ✱ ANO ✱ DE ✱ ... " es decir SIENDO FABRIQUERO Y CANÓNIGO DON PEDRO CARBALLO EL AÑO... Lamentablemente no pudo documentarse el año, que CALVETE indica que sería 1780.

    Tercio (T) (2 cordones)
    (2 cordones)
    "IHS ✱ M A R I A ✱ I O S E F ✱ S A N T E ✱ M A R T I N O ✱ O R A P R O N..."
    (2 cordones)

    Medio (M) (06) (cruz de calvario)
    (3 cordones)

    Medio pie (MP) (2 cordones)
    "SDO ✱ F A B R I Q V E R O ✱ Y C A N O N I G O ✱ DN ✱ P E D R O ✱ CARBALLO ✱ ANO ✱ DE ✱ ... "

    Prima Fa# 4 +30

    Hum Re 3 +01

    Tercera Sib 4 +34

    Quinta Do 5 -34

    Octava Re 5 +22

    Toques tradicionales de campanas Diversos repiques, siempre con la campana fija.

    Toques actuales de campanas Diversos toques entre ellos el volteo simulado.

    Yugo Madera

    Estado actual El yugo pintado con almagre, de color rojo.
    El eje, no torneado, reposa sobre una tira de hierra dispuesta sobre los sillares de la torre.
    Mal orientada: la cruz hacia adentro.
    La campana se encuentra por fuera de la reja de protección contra las aves, de modo que está expuesta a sus excrementos. La campana tiene una espesa capa de excrementos por la parte interior que impide su documentación.

    Mecanismos de toque (03) (mazo motorizado)

    Propuestas La campana debe ser limpiada, por dentro y por fuera, para recuperar la sonoridad original.
    El yugo de madera debe ser restaurado, conservando en la medida de lo posible todas las partes originales incluidos los herrajes, sustituyendo aquellos elementos que exija la seguridad. No obstante las partes sustituidas serán iguales a las originales.
    El yugo debe conservar su color rojo original.
    El badajo será de las mismas características que el actual, incluido tamaño de la bola y peso.
    La campana debe ser dotada de un electromazo, ubicado al lado izquierdo, para reproducir los toques originales y no impedir los posibles toques manuales.
    Vistos los problemas de conservación debidos a las aves, es imprescindible que la rejilla de acero inoxidable que impide su entrada en la sala se ubique a nivel del muro exterior, de modo que la campana quede protegida, accesible tanto para los toques como para su conservación y visible desde la calle. La vigueta sobre la que reposa el electromazo, así como este anticuado mecanismo deben ser desmontados y bajados de la torre.
    Ninguna de las campanas litúrgicas debe tocar las horas o los cuartos del reloj, ya que para eso están sus campanas correspondientes, ubicadas tanto por acústica como por simbolismo en otra torre diferente.

    Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado. No obstante debería incoarse expediente para incluir la campana y la instalación original en el Inventario General de Bienes Muebles, debido al interés del conjunto.

    Valoración En caso de rotura solamente puede ser soldada. Puede ser remplazada por una campana de distinta afinación.

    Instalación La instalación es tradicional y debe ser conservada para proteger la sonoridad y otros valores culturales. Cualquier mecanización deberá conservar estas cualidades, reproducir los toques tradicionales y permitir los toques manuales.

    Autors da documentación

    • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
    • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (21-07-2006)

    Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc

    Fecha ficha 27-10-2016


    36 Fotos

    Referència 4945

  • Archivo sonoro de la campana


    Localización Cuarto das campás

    Diámetro 108

    Altura 80

    Borde 11

    Peso aproximado477

    Año fundición 1780

    Descripción A campá non puido ser documentada completamente por mor da suciedad que a cobre pola parte interior.
    Na parte superior di "IHS ✱ M A R I A ✱ I O S E F ✱ S A N T E ✱ M A R T I N O ✱ O R A P R O N..." que deberon escribir IHS MARIA IOSEPH SANCTE MARTIN ORA PRO NOBIS, o que pode traducirse por JESÚS, MARÍA, JOSÉ, SAN MARTÍN ROGA POR NÓS.
    O anagrama de Jesús, que deberon escribir "IHΣ", corresponde á abreviatura de IHΣYΣ, e escríbese usualmente como IHS. Outra variante JHS procedería do latín, aínda que a segunda letra é o Eta ou E longa grega. Foi introducido como devoción por San Bernardino de Siena. O seu significado é polivalente: para uns é o inicio do nome de Jesús en grego, para outros son as siglas latinas de IESVS HOMO SALVATOR (JESÚS SALVADOR DO HOME).
    A invocación á Sagrada Familia é habitual en campás do século XVIII, e constitúe unha frase común, a miúdo seguida do nome real da campá. Algúns fundidores seguen utilizando estes tres nomees como inicio da epigrafía nos nosos días.
    No medio hai unha cruz de calvario, mal orientada, e no pé di "SDO ✱ F A B R I Q V E R O ✱ Y C A N O N I G O ✱ DN ✱ P E D R O ✱ CARBALLO ✱ ANO ✱ DE ✱ ... " é dicir SENDO FABRIQUERO E CANÓNIGO DON PEDRO CARBALLO O ANO... Lamentablemente non puido documentarse o ano, que CALVETE indica que sería 1780.

    Tercio (T) (2 cordóns)
    (2 cordóns)
    "IHS ✱ M A R I A ✱ I O S E F ✱ S A N T E ✱ M A R T I N O ✱ O R A P R O N..."
    (2 cordóns)

    Medio (M) (06) (cruz de calvario)
    (3 cordóns)

    Medio pie (MP) (2 cordóns)
    "SDO ✱ F A B R I Q V E R O ✱ Y C A N O N I G O ✱ DN ✱ P E D R O ✱ CARBALLO ✱ ANO ✱ DE ✱ ... "

    Prima Fa# 4 +30

    Hum Re 3 +01

    Tercera Sib 4 +34

    Quinta Do 5 -34

    Octava Re 5 +22

    Toques tradicionales de campanas Diversos repeniques, sempre coa campá fixa.

    Toques actuales de campanas Diversos toques entre eles o volteo simulado.

    Yugo Madeira

    Estado actual O cepo pintado con almagre, de cor vermella.
    O eixe, non torneado, repousa sobre unha tira de hierra disposta sobre os sillares da torre.
    Mal orientada: a cruz cara a dentro.
    A campá atópase por fóra da rexa de protección contra as aves, de modo que está exposta aos seus excrementos. A campá ten unha espesa capa de excrementos pola parte interior que impide a súa documentación.

    Mecanismos de toque (03) (mazo motorizado)

    Propuestas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridad orixinal.
    O cepo de madeira debe ser restaurado, conservando na medida do posible todas as partes orixinais incluídos os herrajes, substituíndo aqueles elementos que esixa a seguridade. Non obstante as partes substituídas serán iguais ás orixinais.
    O cepo debe conservar a súa cor vermella orixinal.
    O badalo será das mesmas características que o actual, incluído tamaño da bóla e peso.
    A campá debe ser dotada dun electromazo, situado á beira esquerdo, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.
    Vistos os problemas de conservación debidos ás aves, é imprescindible que a rejilla de aceiro inoxidable que impide a súa entrada na sala sitúese a nivel do muro exterior, de modo que a campá quede protexida, accesible tanto para os toques como para a súa conservación e visible desde a rúa. A vigueta sobre a que repousa o electromazo, así como este anticuado mecanismo deben ser desmontados e baixados da torre.
    Ningunha das campás litúrgicas debe tocar as horas ou os cuartos do reloxo, xa que para iso están as súas campás correspondentes, situadas tanto por acústica como por simbolismo noutra torre diferente.

    Protección Protección genérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente para incluír a campá e a instalación orixinal no Inventario Xeral de Bens Mobles, debido ao interese do conxunto.

    Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha campá de distinta afinación.

    Instalación A instalación é tradicional e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

    Autors da documentación

    • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
    • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (21-07-2006)

    Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc

    Fecha ficha 27-10-2016


    36 Fotos