Martiño (1) - Catedral de San Martiño - OURENSE (GALICIA)
Referència 4948
Referència 4948


Localización Sala de campanas
Diámetro 58
Altura 52
Borde 6,5
Año fundición 1815
Descripción En la parte superior la campana tiene la dedicación con una petición de intercesión, propia de la letanía de los santos: "SN ✱ MARTIN ORA PRONOBIS AÑO DE 1 8 I 5 ✱ ✱ ✱ "
que debieron escribr, en latín, "SANCTE MARTIN ORA PRO NOBIS ANNO 1815" y que significa SAN MARTÍN RUEGA POR NOSOTROS. (HECHA EL) AÑO 1815. No hemos documentado el nombre del fundidor.
La fecha de la campana es peculiar: la primera cifra es un 1, algo poco habitual en las campanas de ese momento, cuando lo normal es una I mayúscula, utilizada en la tercera cifra, mientras que el 5 final es arcaico. Utilizan, por tanto dos cifras "modernas" para su momento, las dos primeras, y otras dos "antiguas", las dos segundas.
En el medio pie pone el nombre del responsable de la fundición, con todos sus cargos, en español: "S ✱ DO FABRO ✱ DE ESTA STA ✱ YGLESIA DE ORENSE Y CANO ✱ DOCTL ✱ EL SR ✱ DN PEDRO" / " ✱ ROJEL ✱ " es decir, desarrollando las abreviaturas, SIENDO FABRIQUERO DE ESTA SANTA IGLESIA DE ORENSE Y CANÓNIGO DOCTORAL EL SER DON PEDRO ROJEL.
El Fabriquero es, incluso hoy, el canónigo responsable de mantenimiento de la fábrica o inmueble de la Catedral, que aquí denominan Santa Iglesia de Orense, mientras que el Canónigo Doctoral es el asesor jurídico del cabildo catedralicio o colegial y debe estar graduado en derecho canónico o ser perito en cánones. (WIKIPEDIA 26-07-2015)
Tercio (T) (2 cordones)
"SN ✱ MARTIN ORA PRONOBIS AÑO DE 1 8 I 5 ✱ ✱ ✱ "
(2 cordones)
Medio (M) (00) (cruz de calvario)
(2 cordones)
Medio pie (MP) (2 cordones)
"S ✱ DO FABRO ✱ DE ESTA STA ✱ YGLESIA DE ORENSE Y CANO ✱ DOCTL ✱ EL SR ✱ DN PEDRO"
(2 cordones)
(00) " ✱ ROJEL ✱ "
Pie (P) (3 cordones)
Prima Si 4 -47
Hum Mib 4 -48
Tercera Fa 5 -40
Quinta Sol 5 +43
Octava Re 6 -05
Toques tradicionales de campanas Diversos repiques, siempre con la campana fija.
Toques actuales de campanas Toca los cuartos conjuntamente con la campana 5. Diversos toques entre ellos el volteo simulado.
Yugo Madera
Estado actual El yugo pintado con almagre, de color rojo.
El eje, no torneado, reposa sobre una tira de hierra dispuesta sobre los sillares de la torre.
El mazo motorizado, demasiado grande para esta campana, pega demasiado bajo, con peligro de rotura de la campana: ya falta un trozo de bronce.
La campana se encuentra por fuera de la reja de protección contra las aves, de modo que está expuesta a sus excrementos. La campana tiene una espesa capa de excrementos por la parte interior que impide su documentación.
Mecanismos de toque (09) (mazo motorizado)
Actuaciones urgentes El mazo debe ser regulado para que pegue en su punto.
Propuestas La campana debe ser limpiada, por dentro y por fuera, para recuperar la sonoridad original.
El yugo de madera debe ser restaurado, conservando en la medida de lo posible todas las partes originales incluidos los herrajes, sustituyendo aquellos elementos que exija la seguridad. No obstante las partes sustituidas serán iguales a las originales.
El yugo debe conservar su color rojo original.
El badajo será de las mismas características que el actual, incluido tamaño de la bola y peso.
La campana debe ser dotada de un electromazo, ubicado al lado izquierdo, para reproducir los toques originales y no impedir los posibles toques manuales.
Vistos los problemas de conservación debidos a las aves, es imprescindible que la rejilla de acero inoxidable que impide su entrada en la sala se ubique a nivel del muro exterior, de modo que la campana quede protegida, accesible tanto para los toques como para su conservación y visible desde la calle. La vigueta sobre la que reposa el electromazo, así como este anticuado mecanismo deben ser desmontados y bajados de la torre.
Ninguna de las campanas litúrgicas debe tocar las horas o los cuartos del reloj, ya que para eso están sus campanas correspondientes, ubicadas tanto por acústica como por simbolismo en otra torre diferente. Tampoco deberán imitar el volteo, que no es propio de esta torre ni de sus campanas.
Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado. No obstante debería incoarse expediente para incluir la campana y la instalación original en el Inventario General de Bienes Muebles, debido al interés del conjunto.
Valoración En caso de rotura solamente puede ser soldada. Puede ser remplazada por una campana de distinta afinación.
Instalación La instalación es tradicional y debe ser conservada para proteger la sonoridad y otros valores culturales. Cualquier mecanización deberá conservar estas cualidades, reproducir los toques tradicionales y permitir los toques manuales.
Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 27-10-2016
Referència 4948


Localización Cuarto das campás
Diámetro 58
Altura 52
Borde 6,5
Año fundición 1815
Descripción Na parte superior a campá ten a dedicación cunha petición de intercesión, propia da letanía dos santos: "SN ✱ MARTIN ORA PRONOBIS AÑO DE 1 8 I 5 ✱ ✱ ✱ "
que deberon escribr, en latín, "SANCTE MARTIN ORA PRO NOBIS ANNO 1815" e que significa SAN MARTÍN ROGA POR NÓS. (FEITA O) ANO 1815. Non habemos documentado o nome do fundidor.
A data da campá é peculiar: a primeira cifra é un 1, algo pouco habitual nas campás dese momento, cando o normal é un I mayúscula, utilizada na terceira cifra, mentres que o 5 final é arcaico. Utilizan, xa que logo dúas cifras "modernas" para o seu momento, as dúas primeiras, e outras dúas "antigas", as dúas segundas.
No medio pé pon o nome do responsable da fundición, con todos os seus cargos, en español: "S ✱ DO FABRO ✱ DE ESTA STA ✱ YGLESIA DE ORENSE Y CANO ✱ DOCTL ✱ EL SR ✱ DN PEDRO" / " ✱ ROJEL ✱ " é dicir, desenvolvendo as abreviaturas, SENDO FABRIQUERO DESTA SANTA IGREXA DE ORENSE E CANÓNIGO DOCTORAL O SER DON PEDRO ROJEL.
O Fabriquero é, ata hoxe, o canónigo responsable de mantemento da fábrica ou inmueble da Catedral, que aquí denominan Santa Igrexa de Orense, mentres que o Canónigo Doctoral é o asesor xurídico do cabildo catedralicio ou colegial e debe estar graduado en dereito canónico ou ser perito en cánones. (WIKIPEDIA 26-07-2015)
Tercio (T) (2 cordóns)
"SN ✱ MARTIN ORA PRONOBIS AÑO DE 1 8 I 5 ✱ ✱ ✱ "
(2 cordóns)
Medio (M) (00) (cruz de calvario)
(2 cordóns)
Medio pie (MP) (2 cordóns)
"S ✱ DO FABRO ✱ DE ESTA STA ✱ YGLESIA DE ORENSE Y CANO ✱ DOCTL ✱ EL SR ✱ DN PEDRO"
(2 cordóns)
(00) " ✱ ROJEL ✱ "
Pie (P) (3 cordóns)
Prima Si 4 -47
Hum Mib 4 -48
Tercera Fa 5 -40
Quinta Sol 5 +43
Octava Re 6 -05
Toques tradicionales de campanas Diversos repeniques, sempre coa campá fixa.
Toques actuales de campanas Toca os cuartos conxuntamente coa campá 5. Diversos toques entre eles o volteo simulado.
Yugo Madeira
Estado actual O cepo pintado con almagre, de cor vermella.
O eixe, non torneado, repousa sobre unha tira de hierra disposta sobre os sillares da torre.
O mazo motorizado, demasiado grande para esta campá, pega demasiado baixo, con perigo de rotura da campá: xa falta un anaco de bronce.
A campá atópase por fóra da rexa de protección contra as aves, de modo que está exposta aos seus excrementos. A campá ten unha espesa capa de excrementos pola parte interior que impide a súa documentación.
Mecanismos de toque (09) (mazo motorizado)
Actuaciones urgentes O mazo debe ser regulado para que pegue no seu punto.
Propuestas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridad orixinal.
O cepo de madeira debe ser restaurado, conservando na medida do posible todas as partes orixinais incluídos os herrajes, substituíndo aqueles elementos que esixa a seguridade. Non obstante as partes substituídas serán iguais ás orixinais.
O cepo debe conservar a súa cor vermella orixinal.
O badalo será das mesmas características que o actual, incluído tamaño da bóla e peso.
A campá debe ser dotada dun electromazo, situado á beira esquerdo, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.
Vistos os problemas de conservación debidos ás aves, é imprescindible que a rejilla de aceiro inoxidable que impide a súa entrada na sala sitúese a nivel do muro exterior, de modo que a campá quede protexida, accesible tanto para os toques como para a súa conservación e visible desde a rúa. A vigueta sobre a que repousa o electromazo, así como este anticuado mecanismo deben ser desmontados e baixados da torre.
Ningunha das campás litúrgicas debe tocar as horas ou os cuartos do reloxo, xa que para iso están as súas campás correspondentes, situadas tanto por acústica como por simbolismo noutra torre diferente. Tampouco deberán imitar o volteo, que non é propio desta torre nin das súas campás.
Protección Protección genérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente para incluír a campá e a instalación orixinal no Inventario Xeral de Bens Mobles, debido ao interese do conxunto.
Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha campá de distinta afinación.
Instalación A instalación é tradicional e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.
Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 27-10-2016