Segunda (7) - Catedral de San Martiño - OURENSE (GALICIA)
Referència 4951
Referència 4951


Localización Sala de campanas
Diámetro 129
Altura 100
Borde 11
Año fundición 1828
Descripción La campana tiene dos inscripciones latinas en la parte superior, incompletamente documentadas a causa de la suciedad de la campana. Dice "... N BONVM VT VIDCAT QVI ODERVNT ET CONFVNDANTVR PSALM 85 V 17 LAVDO DEVM VERVM" / "... DEFVNCTOS PLORO PESTEM FVGO FESTA DECORO"
La primera corresponde, como se indica, al salmo 85:17, que se escribe en la Vulgata Latina "Fac mecum signum in bonum, ut videant qui oderunt me, et confundantur, quoniam tu, Domine, adjuvisti me, et consolatus es me." y que en la nueva Vulgata se traduce (86:17) "Dame una prueba de tu bondad, para que mis adversarios queden confundidos, al ver que tú, Señor, eres mi ayuda y mi consuelo."
La diferencia de numeración entre los salmos de la tradición de los Setenta y Dos sabios en griego y de la Vulgata en latín coinciden pero tienen uno menos de la tradición hebrea, que es la considerada original y estándar en la actualidad.
La segunda frase es habitual en muchas campanas, y su texto completo sería "SEX IN CAMPANA DICUNTUR COMMODA SANCTA: LAUDO DEUM VERUM, VOCO POPULUM, CONGREGO CLERUM, SATAN FUGO, DEFUNCTOS PLORO, FESTA DECORO" Estos versos son bastante comunes en los bronces, y se dice que proceden de unas Glosas del Corpus Juris Civilis. Usualmente no se transcriben las primeras palabras que se pueden interpretar como SE DICEN SEIS (EXPRESIONES) SANTAS Y ADECUADAS EN LAS CAMPANAS. A continuación figuran esas seis expresiones, que no siempre coinciden, ni siquiera en el número, de unas campanas a otras: ALABO AL DIOS VERDADERO, LLAMO AL PUEBLO, REÚNO A LOS CLÉRIGOS, HAGO HUIR A SATÁN, LLORO LOS DIFUNTOS, ADORNO LAS FIESTAS.
En el medio hay hacia el exterior una pequeña cruz de San Andrés y hacia el interior, ya que la campana está mal orientada, una gran cruz de calvario.
En el medio pie la inscripción está mal documentada a causa de la repetida suciedad, pero se completa con la campana mayor: "... DEL I828 6 DEL PONTIFICADO DE N SSMO P LEON XII VNDECIMO DEL DEL YLLMO" / "...CATOLICO MONARCA DFERNANDO VII REY DE LAS ESPANAS ✱ "
La frase completa, reconstruida a partir de las dos campanas mayores sería "EL AÑO 1826, SEXTO DEL PONTIFICADO DE NUESTRO SANTÍSIMO PADRE LEON XII, UNDECIMOS DEL DEL ILUSTRISIMO SEÑOR DON DAMASO IGLESIAS Y LAGO OBISPO DE ORENSE Y VIGESIMO PRIMERO DEL CATOLICO MONARCA DON FERNANDO VII REY DE LAS ESPAÑAS, LOS HERMANOS PELLON Y TABOADA ME HICIERON Y A MI COMPAÑERA"
Prima Do 4 +18
Hum Sib 2 +21
Tercera Mi 4 -11
Quinta Sol 4 -13
Octava Do 5 +41
Toques tradicionales de campanas Diversos repiques, siempre con la campana fija.
Toques actuales de campanas Diversos toques entre ellos el volteo simulado.
Yugo Madera
Estado actual El yugo pintado con almagre, de color rojo.
El eje, no torneado, reposa sobre una tira de hierra dispuesta sobre los sillares de la torre.
Mal orientada: la cruz hacia adentro.
La campana se encuentra por fuera de la reja de protección contra las aves, de modo que está expuesta a sus excrementos. La campana tiene una espesa capa de excrementos por la parte interior que impide su documentación.
Propuestas La campana debe ser limpiada, por dentro y por fuera, para recuperar la sonoridad original.
El yugo de madera debe ser restaurado, conservando en la medida de lo posible todas las partes originales incluidos los herrajes, sustituyendo aquellos elementos que exija la seguridad. No obstante las partes sustituidas serán iguales a las originales.
El badajo será de las mismas características que el actual, incluido tamaño de la bola y peso.
La campana debe ser dotada de un electromazo, ubicado al lado izquierdo, para reproducir los toques originales y no impedir los posibles toques manuales.
Vistos los problemas de conservación debidos a las aves, es imprescindible que la rejilla de acero inoxidable que impide su entrada en la sala se ubique a nivel del muro exterior, de modo que la campana quede protegida, accesible tanto para los toques como para su conservación y visible desde la calle. La vigueta sobre la que reposa el electromazo, así como este anticuado mecanismo deben ser desmontados y bajados de la torre.
Ninguna de las campanas litúrgicas debe tocar las horas o los cuartos del reloj, ya que para eso están sus campanas correspondientes, ubicadas tanto por acústica como por simbolismo en otra torre diferente. Tampoco deberán imitar el volteo, que no es propio de esta torre ni de sus campanas.
Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado. No obstante debería incoarse expediente para incluir la campana y la instalación original en el Inventario General de Bienes Muebles, debido al interés del conjunto.
Valoración En caso de rotura solamente puede ser soldada. Puede ser remplazada por una campana de distinta afinación.
Instalación La instalación es tradicional y debe ser conservada para proteger la sonoridad y otros valores culturales. Cualquier mecanización deberá conservar estas cualidades, reproducir los toques tradicionales y permitir los toques manuales.
Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 27-10-2016
Referència 4951


Localización Cuarto das campás
Diámetro 129
Altura 100
Borde 11
Año fundición 1828
Descripción A campá ten dúas inscripciones latinas na parte superior, incompletamente documentadas por mor da suciedad da campá. Di "... N BONVM VT VIDCAT QVI ODERVNT ET CONFVNDANTVR PSALM 85 V 17 LAVDO DEVM VERVM" / "... DEFVNCTOS PLORO PESTEM FVGO FESTA DECORO"
A primeira corresponde, como se indica, ao salmo 85:17, que se escribe na Vulgata Latina "Fac mecum signum in bonum, ut videant qui oderunt me, et confundantur, quoniam tu, Domine, adjuvisti me, et consolatus es me." e que na nova Vulgata tradúcese (86:17) "Dáme unha proba da túa bondade, para que os meus adversarios queden confundidos, ao ver que ti, Señor, es a miña axuda e o meu consolo."
Como é sabido, a diferenza de numeración entre os salmos da tradición dos Setenta e Dous sabios en grego e da Vulgata en latín coinciden pero teñen un menos da tradición hebrea, que é a considerada orixinal e estándar na actualidade.
A segunda frase é habitual en moitas campás, e o seu texto completo sería "SEX IN CAMPÁ DICUNTUR COMMODA SANCTA: LAUDO DEUM VERUM, VOCO POPULUM, CONGREGO CLERUM, SATAN FUXO, DEFUNCTOS PLORO, FESTA DECORO" Estes versos son bastante comúns nos bronces, e dise que proceden dunhas Glosas do Corpus Juris Civilis. Usualmente non se transcriben as primeiras palabras que se poden interpretar como SE DIN SEIS (EXPRESIÓNS) SANTAS E ADECUADAS NAS CAMPÁS. A continuación figuran esas seis expresións, que non sempre coinciden, nin sequera no número, dunhas campás a outras: ENCOMIO AO DEUS VERDADEIRO, CHAMO AO POBO, REÚNO AOS CLÉRIGOS, FAGO FUXIR A SATÁN, CHORO OS DEFUNTOS, ADORNO AS FESTAS.
No medio hai cara ao exterior unha pequena cruz de Santo Andrés e cara ao interior, xa que a campá está mal orientada, unha gran cruz de calvario.
No medio pé a inscripción está mal documentada por mor da repetida suciedad, pero complétase coa campá maior: "... DEL I828 6 DEL PONTIFICADO DE N SSMO P LEON XII VNDECIMO DEL DEL YLLMO" / "...CATOLICO MONARCA DFERNANDO VII REY DE LAS ESPANAS ✱ "
A frase completa, reconstruída a partir das dúas campás maiores sería "EL AÑO 1826, SEXTO DEL PONTIFICADO DE NUESTRO SANTÍSIMO PADRE LEON XII, UNDECIMOS DEL DEL ILUSTRISIMO SEÑOR DON DAMASO IGLESIAS Y LAGO OBISPO DE ORENSE Y VIGESIMO PRIMERO DEL CATOLICO MONARCA DON FERNANDO VII REY DE LAS ESPAÑAS, LOS HERMANOS PELLON Y TABOADA ME HICIERON Y A MI COMPAÑERA"
Prima Do 4 +18
Hum Sib 2 +21
Tercera Mi 4 -11
Quinta Sol 4 -13
Octava Do 5 +41
Toques tradicionales de campanas Diversos repeniques, sempre coa campá fixa.
Toques actuales de campanas Diversos toques entre eles o volteo simulado.
Yugo Madeira
Estado actual O cepo pintado con almagre, de cor vermella.
O eixe, non torneado, repousa sobre unha tira de hierra disposta sobre os sillares da torre.
Mal orientada: a cruz cara a dentro.
A campá atópase por fóra da rexa de protección contra as aves, de modo que está exposta aos seus excrementos. A campá ten unha espesa capa de excrementos pola parte interior que impide a súa documentación.
Propuestas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridad orixinal.
O cepo de madeira debe ser restaurado, conservando na medida do posible todas as partes orixinais incluídos os herrajes, substituíndo aqueles elementos que esixa a seguridade. Non obstante as partes substituídas serán iguais ás orixinais.
O badalo será das mesmas características que o actual, incluído tamaño da bóla e peso.
A campá debe ser dotada dun electromazo, situado á beira esquerdo, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.
Vistos os problemas de conservación debidos ás aves, é imprescindible que a rejilla de aceiro inoxidable que impide a súa entrada na sala sitúese a nivel do muro exterior, de modo que a campá quede protexida, accesible tanto para os toques como para a súa conservación e visible desde a rúa. A vigueta sobre a que repousa o electromazo, así como este anticuado mecanismo deben ser desmontados e baixados da torre.
Ningunha das campás litúrgicas debe tocar as horas ou os cuartos do reloxo, xa que para iso están as súas campás correspondentes, situadas tanto por acústica como por simbolismo noutra torre diferente. Tampouco deberán imitar o volteo, que non é propio desta torre nin das súas campás.
Protección Protección genérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente para incluír a campá e a instalación orixinal no Inventario Xeral de Bens Mobles, debido ao interese do conxunto.
Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha campá de distinta afinación.
Instalación A instalación é tradicional e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.
Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 27-10-2016