Done Luis Gonzaga (6), San Luis Gonzaga (6) - Done Jakue Katedrala / Catedral de Santiago - BILBAO (EUSKADI)
Referència 717
Referència 717


Localización planta 3ª
Diámetro 118
Altura 85
Borde 11
Fundidor MÚRUA, HIJOS DE
Año fundición 1916
Descripción La campana combina el español y el latín en la primera frase: "SAN LUIS GONZAGA CANDO DEUM SANCTE ALAISI ORA PRONOBIS # " que puede traducirse SAN LUIS GONZAGA. CANTO A DIOS. SAN LUIS RUEGA POR NOSOTROS.
En el medio hay un crucifijo a un lado y al otro la marca de fábrica "HIJOS DE MURUA (corona) REAL PATENTE DE ... VITORIA" Hay una palabra difícil de leer, por defecto de fundición. Quizás pone "INVENCION".
En el medio pie dice una de las siete características de las campanas, generalmente se indican las siete "FESTA DECORO" es decir ADORNO LAS FIESTAS seguido de "TE DEUM LAUDAMUS", A TI DIOS ALABAMOS, el inicio del Te Deum y expresión habitual, junto con la anterior, de una campana mucho más antigua, quizás refundida.
Hombro (H) Decoración de flores
Tercio (T) "SAN LUIS GONZAGA CANDO DEUM SANCTE ALAISI ORA PRONOBIS # "
Medio (M) (00) (crucifijo)
(06) (marca de fábrica) "HIJOS DE MURUA / (corona) /REAL / PATENTE / DE /... / VITORIA" (Hay una palabra difícil de leer, por defecto de fundición. Quizás pone "INVENCION")
Medio pie (MP) "FESTA DECORO TE DEUM LAUDAMUS REFUNDIDA EN EL AÑO 1916" [CH2,2]
Pie (P) (3 cordones)
Prima Sol 4 -44
Hum Fa# 3 -18
Tercera La 4 +01
Quinta Reb 5 +43
Octava Fa# 5 -25
Toques actuales de campanas Volteo
Yugo Hierro MÚRUA
Estado actual Extremadamente sucia. La capa de polvo que la cubre no solamente impide la lectura de los textos y las decoraciones, sino que ahoga su sonido de manera muy importante.
Hay desgaste anterior de un badajo que pegaba demasiado bajo y desgastó mucho el punto de la campana.
El badajo actual pega muy alto. Posiblemente por el excesivo contrapeso de la campana (demasiado equilibrada), el segundo golpe pega en una zona extremadamente amplia.
Hay un sello en el yugo metálico que dice "HIJOS DE MURUA / PATENTE / # VITORIA # " - También hay un número, probablemente del tipo: "6".
Mecanismos de toque Motor de volteo continuo
Propuestas La campana debe ser limpiada, por dentro y por fuera, mediante chorro de arena húmedo y suave, para recuperar la sonoridad original, gravemente desfigurada por la espesa capa de suciedad que recubre al bronce.
Debe instalarse un yugo de madera, de acuerdo con las formas locales. El yugo deberá ser protegido especialmente contra la intemperie, y los herrajes serán de acero inoxidable.
Debe dotarse la campana de motor de volteo de impulsos, así como de un electromazo instalado de manera que no impida el volteo tanto automático como manual.
El badajo estará dotado de los correspondientes cables de seguridad reforzados para que no se invierta en caso de rotura, así como de un ojal para un posible repique manual.
De acuerdo con lo propuesto parece prudente, por motivos acústicos, ubicar las campanas de volteo juntas en el segundo cuerpo de campanas, dejando el primero para las campanas fijas y la parte superior para las campanas dedicadas exclusivamente al reloj.
Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado.
Clave monumento BIZKAIKO FORU ALDUNDIA - Bizkaiko Kanpaiak fitxa zk. A542
Valoración Puede refundirse en caso de rotura tras su documentación.
Instalación La instalación ha sido sustituida y debe ser reconstruida para restaurar los valores sonoros y culturales del instrumento, así como los toques tradicionales
Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 23-08-2026
Referència 717


Localización 3. solairua
Diámetro 118
Altura 85
Borde 11
Año fundición 1916
Descripción Kanpaiak gaztelania eta latina konbinatzen ditu lehenengo esaldian: "SAN LUIS GONZAGA CANDO DEUM SANCTE ALAISI ORA PRONOBIS #", hau da, SAN LUIS GONZAGA. JAINKOARI KANTATZEN DIOT. SAN LUIS OTOITZ EGIN GUREGATIK.
Erdian, alde batean gurutze bat dago eta bestean egilearen marka: "HIJOS DE MURUA (koroa) REAL PATENTE DE ... VITORIA". Irakurtzeko zaila den hitz bat dago, galdaketa akats batengatik. Agian "INVENCION" (ASMAKIZUNA) dio.
Oinarrian, kanpaien zazpi ezaugarrietako bat dio, oro har, zazpiak: "FESTA DECORO" (JAIAK APAINTZEN DITUT), ondoren "TE DEUM LAUDAMUS" (GORREPIKATZEN ZAITUGU, JAINKOA), Te Deum-aren hasiera eta esamolde arrunta, aurrekoarekin batera, kanpai askoz zaharrago batean, agian bermoldaketa bat.
Hombro (H) Lore apaingarriak
Tercio (T) "SAN LUIS GONZAGA CANDO DEUM SANCTE ALAISI ORA PRONOBIS # "
Medio (M) (00) (gurutziltzatua)
(06) (egilearen marka) "HIJOS DE MURUA (koroa) REAL PATENTE DE ... VITORIA". Irakurtzeko zaila den hitz bat dago, galdaketa akats batengatik. Agian "INVENCION" (ASMAKIZUNA) dio.
Medio pie (MP) "FESTA DECORO TE DEUM LAUDAMUS REFUNDIDA EN EL AÑO 1916" [CH2,2]
Pie (P) (3 lokarri)
Prima Sol 4 -44
Hum Fa# 3 -18
Tercera La 4 +01
Quinta Reb 5 +43
Octava Fa# 5 -25
Toques actuales de campanas Biraketa
Yugo MÚRUA burdina
Estado actual Oso zikina. Estaltzen duen hauts geruzak ez du testua eta apaingarriak irakurtzea eragozten bakarrik, baita soinua nabarmen isilarazten ere. Kanpaiaren kolpe-gainazalean kalte handiak eragin zituen baxuegi jo zuen klakaren aurreko higadura du. Oraingo klakak altuegi jotzen du. Kanpaiaren kontrapisu gehiegizkoagatik (gainorekatuta) ziurrenik, bigarren kolpeak eremu oso zabala hartzen du. Metalezko uztarrian zigilu bat dago "HIJOS DE MURUA / PATENTE / # VITORIA # " dioena. - Zenbaki bat ere badago, ziurrenik "6" motakoa.
Mecanismos de toque Motor jarraituaren biraketa
Propuestas Kanpaia barrutik eta kanpotik garbitu behar da, harea-jaurtiketa leun eta heze batekin, brontzea estaltzen duen zikinkeria-geruza lodiak asko desitxuratutako jatorrizko soinua berreskuratzeko. Tokiko ohituren araberako egurrezko uztarri bat jarri behar da. Uztarriak babes berezia izan behar du elementuen aurka, eta osagarriak altzairu herdoilgaitzezkoak izan behar dira. Kanpaiak pultsu bidezko kulunka-motor bat izan behar du, baita mailu elektriko bat ere, kulunka automatikoa edo eskuzkoa oztopatu ez dezan instalatuta. Txapa-klabak segurtasun-kable indartuak izan behar ditu, haustura gertatuz gero alderantzikatzea saihesteko, baita eskuzko jotzeko begizta bat ere. Proposamenean oinarrituta, arrazoi akustikoengatik, zuhurra dirudi kulunka-kanpaiak bigarren kanpai-dorrean elkarrekin jartzea, lehenengo dorrea kanpai finkoetarako eta goiko atala erlojuari esklusiboki eskainitako kanpaietarako utziz.
Protección Babes generikoa BIC (Interes Kulturaleko Ondasuna) deklaratu batean kokatuta egoteagatik.
Clave monumento BIZKAIKO FORU ALDUNDIA - Bizkaiko Kanpaiak fitxa zk. A542
Valoración Dokumentazioaren ondoren, haustura gertatuz gero, berriro egin daiteke.
Instalación Instalazioa ordezkatu egin da eta berreraiki behar da instrumentuaren soinua eta balio kulturalak berreskuratzeko, baita jotzeko teknika tradizionalak ere.
Autores ficha LLOP i BAYO, Francesc
Fecha ficha 23-08-2026