Inventario de campás
Catedral do Apóstolo Santiago - SANTIAGO DE COMPOSTELA (GALICIA)
Referencia 666
Referencia 666



Descricion As dúas torres principais da fachada denomínanse respectivamente torre das campás, a situada na nave da epístola, e torre da carraca, na nave do evanxeo.
Noutra torre independente atópanse as dúas campás novas do reloxo, mentres que as dúas antigas do reloxo están expostas no claustro xunto con outra da torre.
A instalación do botafumeiro e sobre todo o seu accionamiento son de gran interese, desde un punto de vista campanológico, xa que está relacionado con técnicas antigas para tocar grandes campás mediante unha soga grosa que se divide noutras menores, como ocorre coa campá N'Aloi da Catedral de Palma (Mallorca) (Illes Balears)
Graffitti Hai escasos grafitos, debido á dureza da pedra. Na torre do reloxo "A. T." / "1872"
Na torre das campás "I668". Outros de 1942, 1964... "LUZ"
Na desaparecida caixa de control eléctrico "TONY/JOSÉ / 2006 / "NUNCA MAIS" "
Xunto á campá "San Luís" (7) di xunto a unha cruz "1937 / VIVA / ESPAÑA"
Na escaleira de acceso á sala de campás "18-1-1942 / EИTRO DE CAMPAИE ...". Tamén "SANDIÑO LAGE / 1964" "16-1-1942 / RICARDO SANDIÑO" "Quete / 1939"
Tamén entre outros "Agustn", "AF / 1937"
Na sala segunda da torre das campás, posible casa do campanero, e ao longo da escaleira, hai antigos grafitos en almagra, sobre os que se sobrepoñen outros en cor azul verdoso. Na entrada á sala de campás (que ten unha reja para a súa pechadura) "MIRADOR -> " (sobre un grafito antigo de almagra).
En tápaa moderna da caixa de contactores di "NON DESMONTAR / EN CASO DE NECESITAR DESMONTAR ON ANDAR / NO CUADRO FALAR CON MANUEL (ELECTRICISTA) / 692860963"
No interior das campás maiores hai diversos grafitos de gran interese, xa que son, no seu maior parte, firma de campaneiros anteriores, así como outros datos relacionados coa pequena historia da torre.
Estado anterior Caixa de control eléctrico debaixo da sala de campás, fóra de normas e oxidada.
Estado actual Caixa nova de control eléctrico debaixo da sala de campás sen interruptor nin enchufe de corrente exteriores.
Toques actuais de campás En 2014 documentamos un ordenador BELLTRON GM-720, cos seguintes toques indicados en senllas etiquetas:
Intervencións A campá das horas ou Berenguela, asi como a dos cuartos, que estaban rachadas de en riba abaixo, foron copiadas, no epigráfico e no sonoro, realizando sendeiros réplicas EIJSBOUTS de Asten en 1987 ou 1988. As campás da torre, o chamado "carillón", e as outras de grandes dimensions e igualmente fixas, están dotadas de electromazos para o seu toque automático.


| Persoa | Audio | Data | Duración |
|---|---|---|---|
| FANDIÑO LAGE, RICARDO | El campanero de la catedral | 04-01-2012 | 01:06 |
| Campanas Catedral Santiago | 30-04-2016 | 24:57 | |
| ASOCIACIÓN CULTURAL CAMPANEIROS DE GALICIA | Entrevista co presidente dos Campaneiros de Galicia | 13-12-2025 | 00:48 |
| Persoa | Vídeo | Data | Duración |
|---|---|---|---|
| Carraca de la Catedral | 20-04-2010 | 01.20 | |
| ERMEC | A campá de sinais, restaurada | 02-01-2016 | 00:16 |
| QUINTÍA, RAFAEL (OS CHICHISOS) | As campás | 19-04-2016 | 34:37 |
| As campás | 03-05-2016 | 01:57 | |
| ASOCIACIÓN CULTURAL CAMPANEIROS DE GALICIA | Toque de difunto papal na morte de Benedicto XVI | 31-12-2022 | 16:37 |
| ASOCIACIÓN CULTURAL CAMPANEIROS DE GALICIA | Voces de bronce | 16-12-2023 | 01:30 |
Editor da ficha LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 13-01-2024
| Localización | Campá de má | Fundidor | Ano de fundición | Diámetro (en cm) | Peso |
|---|---|---|---|---|---|
| Museo da Catedral | Reprodución da campá do Abad Samson | ||||
| Museo da Catedral | Reproducción da campá dos Caídos de Rovereto (Italia) | 1996 | 5 | 0 | |
| Museo da Catedral | Campà de man (1) | 1554 | 5 | 0 | |
| Museo da Catedral | Campà de man (2) | VAN DEN EYNDE, JAN | 1554 | 5 | 0 |
| Localización | Campá | Fundidor | Ano de fundición | Diámetro (en cm) | Peso |
|---|---|---|---|---|---|
| Capela do Santísimo | Campá de sinais | 15.00 | 2 | ||
| Claustro da Catedral | Prima Bárbara (copia) | OCAMPO (ARCOS DA CONDESA) | 1997 | 106.00 | 690 |
| Claustro da Catedral | De cuartos (A) | GÜEMES, PEDRO DE | 1729 | 147.00 | 1839 |
| Claustro da Catedral | De horas, Berenguela (B) | GÜEMES, PEDRO DE | 1729 | 254.00 | 6211 |
| Espadana sobre as cubertas | Laus Deo, campá de sinais (0) | 1550ca | 44.00 | 49 | |
| Museo da Catedral | Campá do museu | AZA Y CEDRÚN, JOSÉ ANTONIO DE | 1831 | 35.00 | 25 |
| Presbiterio do altar maior | Campá no presbiterio | 1844 | 30.00 | 16 | |
| Torre das campás | Vacante (1) | 1547 | 103.00 | 633 | |
| Torre das campás | Prima Bárbara (2) | DE PALACIO, FRANCISCO (GÜEMES) | 1734 | 105.00 | 670 |
| Torre das campás | Fogo (3) | PALACIO, FERNANDO DE | 1749 | 109.00 | 750 |
| Torre das campás | Prima Salomé (4) | DE PALACIO, FRANCISCO (GÜEMES) | 1734 | 113.00 | 835 |
| Torre das campás | Ánimas (5) | 1672 | 141.00 | 1062 | |
| Torre das campás | San Luis (6) | VÉLEZ DE PALACIO, JUAN | 1675 | 147.00 | 1204 |
| Torre das campás | Santiago, Mayor (7) | VÉLEZ DE PALACIO, JUAN | 1675 | 211.00 | 3560 |
| Torre das campás - Campanil | campanil (1) | AZA Y CEDRÚN, JOSÉ ANTONIO DE | 1831 | 35.00 | 25 |
| Torre das campás - Campanil | campanil (2) | LISTE PEREIRAS, JUAN (PARROQUIA DE ORAZO) | 1886 | 36.00 | 27 |
| Torre das campás - Campanil | campanil (3) | LISTE VILLANUEVA, JOSÉ (PARROQUIA DE ORAZO) | 1916 | 45.00 | 53 |
| Torre das campás - Campanil | campanil (4) | OCAMPO (ARCOS DA CONDESA) | 1919 | 48.00 | 64 |
| Torre das campás - Campanil | campanil (5) | 1671 | 49.00 | 68 | |
| Torre das campás - Campanil | campanil (6) | LISTE VILLANUEVA, JOSÉ (PARROQUIA DE ORAZO) | 1916 | 50.00 | 72 |
| Torre das campás - Campanil | campanil (7) | 1671 | 75.00 | 244 | |
| torre do relóxio | Campá dos cuartos (A) | EIJSBOUTS | 1990 | 147.00 | 1839 |
| torre do relóxio | Campá das horas (B) | EIJSBOUTS | 1989 | 257.00 | 6433 |

Existente En funcionamento
Mixto (montaxe diferente en cada tren)
Autor ANTELO LAMAS, ANDRÉS
Data de construción 1831
Descricion Maquinaria construída en 1831 polo relojero ferrolán Andrés Antelo, e que soa cunha especial harmonía, como corresponde a un traballo de artesanía confeccionado co máximo rigor.
Un enorme armario cadrado de madeira, con cristais nos catro lados, atópase no centro da torre encerrando a maquinaria. Del saen catro eixos que son os que moven as agullas en forma de frecha das catro fachadas. Tamén dúas pancas que son as que fan soar as campás que marcan as horas á cidade.
Para iso, está colocado xusto debaixo da Berenguela, e en liña recta, para que os cables que a fan soar a cada hora funcionen perfectamente.
Esta maquinaria está tan ben axustada que apenas precisa mantemento, e só algún axuste horario de cando en vez, ocasionado, como explica Antonio Conde, sobre todo polos cambios de temperatura, que poden provocar algunha mínima variación ocasionalmente.
Para facer estes axustes dispón dentro dunha pequena esfera que marca a mesma hora que fóra. Nestes pequenos axustes non é necesario desconectar o mecanismo das campás, pero si cando se produce o cambio da hora oficial, sobre todo na primavera, xa que a maquinaria non anda marcha atrás, polo que é preciso adiantalo once horas.
Para que o reloxo funcione é preciso darlle corda cada día cunha enorme manivela que fai subir os contrapesos que colgan dunha cadea ata o piso inferior. Tamén hai que engrasarlo periodicamente. Na parte superior ten catro diferenciais, como os coches, cada un dos cales está conectado a un eixo que atravesa a fachada e é o que fai virar a agulla que marca a hora.
A maquinaria está conectada tamén con dous brazos mecánicos enganchados a sendas cadeas que colgan do piso superior. Estas cadeas están conectadas a dous martelos que golpean a Berenguela cando hai que dar as horas, e a unha campá menor, que é a que sinala os cuartos e as medias.
Logo dun tempo parado, o reloxo volveu porse en marcha na pasada década. Foi entón cando se substituíron as antigas campás, que hoxe se poden contemplar no claustro da Catedral, por unhas novas, afinadas para que soasen igual que as súas predecesoras. Desde entón Antonio Conde Fontao encárgase do mantemento da maquinaria. D., C. O Correo Galego (30-11-2008)
Editor da ficha RUIZ i ENGRA, Antoni
Actualización 11-06-2026

Existente En funcionamento
Autor CLOCK-O-MATIC
Data de construción 2005ca
Descricion O computador ten unha folla de papel pegada co seguinte texto:
1 (·)
2 (·)
3 (·) 5 (·)
4 (·)
Repicar
Pulsar 2 veces botón 4
" 1 vez " 3
Con los botones 1 ó 2 poner o sacar minutos deseados
Pulsar 3
Editor da ficha LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 20-12-2023

Existente Parado
Autor BELLTRON
Empresa de mantemento COMUNICACIONES ELEMAR-NOR
Data de construción 2010ca
Editor da ficha ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 21-12-2015

Existente En funcionamento
Autor CLOCK-O-MATIC
Empresa de mantemento ERMEC
Data de construción 2015
Editor da ficha ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc
Actualización 21-12-2015
Inventario xeral de ordenadores